Ông Hồ Minh Sơn – Viện Trưởng Viện ISAI: Doanh nghiệp xây dựng chiến lược đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ - chìa khóa đột phá và thành công

Thanh Phong - Vĩnh Chung | Thứ bảy - 13/03/2021 23:58
 
Trong những năm gần đây, việc nhận thức được tầm quan trọng của khoa học công nghệ (KHCN)đối với đời sống kinh tế, xã hội của từng doanh nghiệp…Theo đó, các doanh nghiệp luôn chú trọng trong việc triển khai nghiên cứu, ứng dụng KHCN vào sản xuất, góp phần làm tăng năng suất và giá trị sản phẩm. Đồng thời, tiếp tục đầu tư, ứng dụng KHCN chính là giải pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh…Theo đó, để doanh nghiệp nâng cao hiệu suất lao động, năng lực cạnh tranh và tạo ra các giá trị bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, làn sóng cách mạng công nghiệp 4.0 có sức lan tỏa mạnh mẽ cùng sự cạnh tranh ngày một gay gắt...  thì thực hiện ĐMST là đòi hỏi tất yếu. 
image2
Nhà báo – Luật gia Hồ Minh Sơn – Viện trưởng Viện Chiến lược và Đổi mới Sáng tạo thường xuyên tham dự các hội thảo về đề tài ĐMST và chụp ảnh lưu niệm cùng Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Ông Ngô Minh Nhựt – Vụ trưởng Vụ VHVN (Ban Tuyên giáo Trung ương); Ông Mã Thế Anh – Quyền Cục trưởng Cục MTNA&TL (Bộ VHTT&DL); NSNA Hồ Sỹ Minh – Thường trực hội NSNA Việt Nam, Quyền TBT Tạp chí Nhiếp ảnh&Đời sống; NSNA Hoàng An – Trưởng Cơ quan ĐD tại Quảng Bình.

Hiện nay, Việt Nam đang dần có nhiều sản phẩm Việt có tên tuổi trên thị trường quốc tế, giá trị thương hiệu quốc gia đang ngày càng được nâng cao. Điều này, đã minh chứng cho bước tiến trong nhận thức của DN về định vị thương hiệu trong việc ứng dụng KHCN. 

Việt Nam xác định hướng xây dựng ĐMST quốc gia, doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm và luôn nhận được sự quan tâm của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương. Qua đó, thể hiện việc xây dựng và thực hiện các cơ chế, chính sách, hoạt động hỗ trợ. Điển hình, việc thành lập của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) mới đây với tầm nhìn trở thành trung tâm ĐMST hàng đầu khu vực, làm cầu nối giữa các nhà đầu tư trong, ngoài nước và các doanh nghiệp ĐMST Việt Nam, từ đó góp phần thúc đẩy hệ sinh thái ĐMST, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. 

Cùng với đó, với các cơ chế, chính sách ưu tiên của NIC như ưu đãi thuế, tài chính, pháp lý và đặc biệt là tiếp cận với mạng lưới các nhân tài, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo…hướng đến nhóm đối tượng hưởng lợi chủ yếu là các doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong đó, tại một số tỉnh, thành phố như: Hà Nội, TP HCM, Bà Rịa-Vũng Tàu, Lâm Đồng và Cần Thơ đã chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp tổ chức thường niên ngày hội khởi nghiệp ĐMST ở quy mô cấp vùng và mang lại kết quả đáng khích lệ, góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST địa phương.

Đặc biệt, có sự đồng hành của Chính phủ, các bộ ngành và địa phương, tinh thần ĐMST hiện đã lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Điển hình, Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã tiến hành khảo sát cho thấy, năm 2018 có tới 61,6% doanh nghiệp cho biết có hoạt động ĐMST; 37,2% doanh nghiệp không có hoạt động ĐMST và 1,2% doanh nghiệp không xác định được đã thực hiện hoạt động ĐMST chưa. Năm 2019, cả nước có khoảng 3.000 doanh nghiệp ĐMST, trên 350 doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST được hình thành; hơn 40 quỹ đầu tư hoạt động đầu tư mạo hiểm được thành lập, gồm: Câu lạc bộ Hatch Angels của một số nhà đầu tư thiên thần tại Hà Nội; Câu lạc bộ nhà đầu tư thiên thần thuộc câu lạc bộ doanh nghiệp dẫn đầu tại TP.Hồ Chí Minh; Quỹ Khởi nghiệp doanh nghiệp KHCN Việt Nam, Quỹ Ươm mầm hành động do các nhà đầu tư người Việt Nam ở nước ngoài khởi xướng...
 
Có thể thấy, ĐMST trong các doanh nghiệp đã thể hiện rõ qua sự chuyển động tích cực và mạnh mẽ từ tư duy và hành động cụ thể của các nhà quản lý - những người trực tiếp chèo lái con thuyền và đưa doanh nghiệp tới mục tiêu phát triển. Hiện, các doanh nghiệp ngày càng dành nhiều sự quan tâm và đầu tư nhiều hơn cho việc đẩy mạnh nghiên cứu thị trường nói riêng và nghiên cứu phát triển (R&D) nói chung nhằm tăng hàm lượng công nghệ cho sản phẩm, quá trình và dịch vụ mới, có tính cải tiến để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và thị trường ngày một tốt hơn. Bộ Khoa học và Công nghệ cho hay, hiện tỷ lệ phần trăm chi của doanh nghiệp cho R&D so với tổng chi R&D của cả nước tăng liên tục trong những năm gần đây, năm 2015 tỷ lệ này là 28,4%, đến năm 2019 là 64,1%.
 
Theo công ty hàng đầu thế giới về công nghệ thông tin và kết nối mạng Cisco có cuộc khảo sát cho thấy, có tới 72% doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện đang tìm cách chuyển đổi số để đưa các sản phẩm và dịch vụ mới ra thị trường, tăng đáng kể so với mức 32% của năm 2019. Ngoài ra, có 72% số doanh nghiệp cũng nhận ra sự cạnh tranh đang thay đổi và họ phải bắt kịp tốc độ, trong khi 46% cho biết họ thực hiện chuyển đổi do yêu cầu từ phía khách hàng.
 
Trong khi đó, việc chuyển động số của các doanh nghiệp đang ngày càng thể hiện rõ ràng hơn trong thời gian Việt Nam chống chọi với dịch bệnh Covid-19. Vì lẽ đó, hàng loạt các giải pháp công nghệ thông tin ra đời, phát triển đã mang đến giải pháp tối ưu, tiết kiệm, tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp như trung tâm liên lạc, số hóa tài liệu, hóa đơn điện tử, ký số, hệ thống giám sát, họp trực tuyến qua các ứng dụng MobiFone Meeting, MobiFone e-Office...Mặc khác, sự xuất hiện ngày càng nhiều hơn các hoạt động, dịch vụ mới như giáo dục trực tuyến, xuất nhập khẩu trực tuyến, chợ thương mại điện tử, các ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt…

Năm 2020, khi các doanh nghiệp là đối tượng chịu tác động nặng nề từ đại dịch Covid-19. Mặc dù vậy, đây cũng là thời điểm ĐMST thể hiện rõ vai trò của mình giúp các doanh nghiệp “vực dậy” hậu Covid-19. Trong 10 tháng đầu năm 2020, trước những tác động tiêu cực của dịch bệnh, cả nước có khoảng 85,6 nghìn doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động, cùng với đó nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa phải thu hẹp quy mô sản xuất, cắt giảm lao động, thậm chí là phải tạm dừng hoạt động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới, nhanh chóng nghiên cứu và triển khai nhiều ứng dụng công nghệ để tăng khả năng tiếp cận khách hàng, thay đổi phương thức kinh doanh, chuyển dịch cơ cấu sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tế. Tính chung 10 tháng năm 2020, cả nước có gần 111,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, phần lớn trong số đó là các doanh nghiệp dựa trên nền tảng KHCN và ứng dụng KHCN...
 
Có thể thấy, sự nỗ lực ĐMST của các doanh nghiệp đã góp phần đưa nền kinh tế Việt Nam từng bước chuyển sang mô hình phát triển dựa vào ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và ĐMST. Cụ thể, năng suất lao động cải thiện rõ rệt, đến năm 2020 dự báo tăng gần 1,5 lần so với năm 2015, tốc độ tăng bình quân giai đoạn 2016 - 2020 ước đạt 5,8%/năm, cao hơn giai đoạn 2011 - 2015 (4,3%) và vượt mục tiêu đề ra (5%). Mức đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) tăng cao, bình quân giai đoạn 2016 - 2020 ước đạt 45,21%, vượt mục tiêu đặt ra (30 - 35%). Giai đoạn 2016 - 2019, trung bình mỗi năm có khoảng 126,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp tăng hơn 1,8 lần so với năm 2015 (số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

Theo các tổ chức quốc tế đánh giá, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 3 Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo lớn nhất ASEAN. Chỉ trong 10 tháng năm 2019, lượng vốn thu hút được từ 29 thương vụ có công bố đã là 751 triệu USD, quy mô các thương vụ đầu tư lớn ngày càng tăng. Thương vụ lớn nhất thuộc lĩnh vực công nghệ tài chính có giá trị lên tới 300 triệu USD, đứng thứ nhất trong số các thương vụ đầu tư vào các công ty công nghệ tài chính khu vực Đông Nam Á. Song song đó, Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong việc thực hiện ĐMST quốc gia. 

Năm 2020, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố vào tháng 9/2020 vừa qua, Việt Nam duy trì được thứ hạng cao, ghi nhận năm thứ hai liên tiếp xếp thứ 42/131 quốc gia và nền kinh tế trong bảng xếp hạng về chỉ số ĐMST toàn cầu, đã tăng 17 bậc so năm 2016 (vị trí thứ 59). Việt Nam giữ vị trí số 1 trong nhóm 29 quốc gia có cùng mức thu nhập và đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á.
 
image0
Nhà báo – Luật gia Hồ Minh Sơn – Viện trưởng Viện Chiến lược và Đổi mới Sáng tạo thường xuyên đến các địa phương tại các tỉnh thành vùng ĐBSCL trong việc tìm hiểu về việc xây dựng Chiến lược phát triển du lịch, nông nghiệp trong ĐMST. Ảnh chụp cùng Thường trực Huyện uỷ, UBND huyện Mõ Cày Nam, tỉnh Bến Tre – Thường trực Huyện uỷ Duy Xuyên (tỉnh Quảng Nam).

Chia sẻ về điều này, Nhà báo – Luật gia Hồ Minh Sơn – Viện trưởng Viện Chiến lược và Đổi mới Sáng tạo cho rằng: Ngoài sự đồng hành của Chính phủ, các bộ, ngành, các địa phương về việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải cách mạnh mẽ, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm thiểu chi phí, đơn giản thủ tục hành chính. Đặc biệt, các doanh nghiệp cần nhận thức rõ vai trò của ĐMST, nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh công cuộc chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới thông minh, tiên tiến; không ngừng cải thiện năng suất, chất lượng hiệu quả cạnh tranh… Các doanh nghiệp cũng cần tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đội ngũ nhân sự, lao động giỏi nghề. Mặc khác, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh liên kết với viện nghiên cứu cũng như Viện Chiến lược và Đổi mới Sáng tạo để xây dựng chiến lược, tạo ra một lực lượng lao động có chất lượng cao hơn, cũng như kích thích năng lực sáng tạo của đội ngũ này. Tin rằng, với sự quyết tâm của từng doanh nghiệp khi xác định ĐMST sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam vững tay chèo trước sức ép cạnh tranh và hội nhập để tự tin vươn ra biển lớn.

Tổng số điểm của bài viết là: 2 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 2 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯƠNG HIỆU MẠNH

Takumizima 1
bvrhmsg 320px

Loading...