Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tổ chức buổi tham vấn pháp luật miễn phí dành cho các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) và Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE) vào sáng ngày 24/01/2026 bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn; www.vanhoacongdong.vn (Hiệp hội Phát triển Văn hoá cộng đồng Việt Nam)…
Qua đó, các hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trongsuốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí lần này, các luật gia, luật sư và tư vấn viên, cộng tác viên tư vấn pháp luật tuyên truyền về 02 tình huống pháp lý cụ thể như sau:
Tình huống pháp lý thứ nhất liên quan Mỹ phẩm LYNSHAO chứa chất cấm, Long Phụng Khang sao?
Qua theo dõi báo chí đưa tin, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) mới đây đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy lô sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm mỹ LYNSHAO của Công ty Cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang do chứa chất cấm Dexamethasone. Trong đó, lô sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm LYNSHAO – hộp 1 lọ 12g trên nhãn ghi số tiếp nhận Phiếu công bố 003402/22/CBMP – HCM, số lô 02324QN, NSX 9-11-2024, HSD 3 năm kể từ ngày sản xuất. Sản phẩm do Công ty Cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang sản xuất và chịu trách nhiệm đưa ra thị trường. Sản phẩm bị thu hồi do mẫu kiểm nghiệm chứa Dexamethasone là chất không được phép có trong sản phẩm mỹ phẩm theo quy định tại Thông tư số 06/2011/TT-BYT (Tham chiếu số 300 Phụ lục II, Hiệp định mỹ phẩm ASEAN).
Trong vụ việc này, Công ty Cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang là đơn vị trực tiếp sản xuất đồng thời là tổ chức chịu trách nhiệm đưa sản phẩm LYNSHAO ra thị trường nên sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng với hành vi vi phạm.
Có thể thấy, hành vi sản xuất mỹ phẩm có chứa thành phần chất cấm là Dexamethason thuộc trường hợp bị xử phạt được căn cứ theo điểm g khoản 1 Điều 70 Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Tại Điều 5 -hành vi này, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng. Tuy nhiên, do chủ thể vi phạm là tổ chức nên mức phạt tiền sẽ bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân tương ứng từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng.
Ngoài việc hình phạt tiền, doanh nghiệp vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm trong thời hạn từ 1 đến 3 tháng. Đồng thời, doanh nghiệp còn bị buộc phải thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô sản phẩm mỹ phẩm vi phạm đã đưa ra thị trường.
Bên cạnh hành vi sản xuất, hành vi kinh doanh mỹ phẩm có thành phần chất cấm cũng là hành vi vi phạm độc lập, được quy định tại điểm a khoản 3 Điều 71 Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Qua đó, cá nhân vi phạm bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng; trường hợp tổ chức vi phạm thì mức phạt áp dụng tại Điều 5 là từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng. Bên cạnh đó, còn áp dụng tiền phạt, doanh nghiệp còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như thu hồi, tiêu hủy sản phẩm vi phạm và buộc nộp lại số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định.
Do vậy, với việc sản xuất và phân phối mỹ phẩm LYNSHAO có chứa chất cấm, Công ty Cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang có thể đối mặt với tổng mức xử phạt hành chính lên tới hàng trăm triệu đồng, cùng các biện pháp đình chỉ hoạt động có thời hạn và buộc khắc phục hậu quả. Đây là chế tài thể hiện sự nghiêm khắc của pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi, sức khỏe người tiêu dùng và tăng cường siết chặt quản lý đối với lĩnh vực mỹ phẩm.
Tình huống pháp lý thứ hai liên quan các đối tượng nhập lậu hàng nghìn tấn thịt động vật từ Châu Âu
Qua theo dõi báo chí đưa tin, Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM mới đây đã hoàn tất, chuyển hồ sơ qua tòa án cùng cấp để xét xử 21 bị can liên quan vụ nhập lậu hàng trăm nghìn tấn thịt động vật từ Châu Âu do Trần Nguyên Bình (43 tuổi, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Dinh dưỡng Hoàng Sa – Công ty Hoàng Sa) cầm đầu. Trong đó, Trần Nguyên Bình cùng vợ là Đỗ Thùy Nhung (44 tuổi) và các đồng phạm bị truy tố về các tội “Buôn lậu” và “Đưa hối lộ”. 13 người trong vụ án bị truy tố về tội “Buôn lậu”. Liên quan đến sai phạm trong công tác kiểm dịch, ông Bạch Đức Lữu (52 tuổi, cựu Chi cục trưởng Chi cục Thú y vùng VI), Trần Trung Nhân (51 tuổi, cựu Trưởng trạm Kiểm dịch động vật), Lý Hoài Vũ (54 tuổi, cựu Phó chi cục trưởng Chi cục Thú y vùng VI) cùng hai kiểm dịch viên bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”.
Theo cáo trạng, vợ chồng Bình đã lập ra một “hệ sinh thái” gồm 6 công ty cùng đặt trụ sở tại TP Thủ Đức cũ để phục vụ việc nhập khẩu bột huyết, bột xương thịt từ các quốc gia Châu Âu đang có nguy cơ dịch bệnh bò điên. Do hàng hóa tại các khu vực này có giá thành rẻ, vợ chồng Bình đã bất chấp rủi ro dịch bệnh để thu lợi bất chính.
Qua theo dõi vụ án trên qua truyền thông, hành vi của Bình cùng vợ Đỗ Thùy Nhung đã phạm vào tội “Buôn lậu” được căn cứ theo khoản 4 Điều 188, Bộ luật Hình sự năm 2015 khi trị giá vật phạm pháp từ 1 tỷ đồng trở lên và tội “Đưa hối lộ” theo khoản 4 Điều 364, Bộ luật Hình sự năm 2015 khi của hối lộ từ 1 tỷ đồng trở lên. Cả hai tội danh này đều có khung hình phạt cao nhất là 20 năm tù. Đối với nhóm cán bộ thú y, nếu nhận tiền từ 1 tỷ đồng trở lên, có thể đối diện khung 20 năm tù hoặc tù chung thân của tội “Nhận hối lộ” theo khoản 4 Điều 354, Bộ luật Hình sự năm 2015…
Cùng với đó, tại Điều 188 Bộ luật Hình sự năm 2015 có quy định, người nào buốn bán qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại mà trái quy định pháp luật hàng hoá, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý trị giá từ 100 đến dưới 300 triệu đồng…sẽ bị phạt tiền từ 50 đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Cạnh đó, nếu vật phạm pháp trị giá từ 300 đến dưới 500 triệu đồngl thu lợi bất chính từ 100 đến dứoi 500 triệu đồng…sẽ bị phạt tiền từ 300 triệu đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 3 năm đến 7 năm. Nếu vật phạm pháp và số tiền thu lợi càng lớn thì hình phạt sẽ nặng hơn, cao nhất chịu khung hình phạt tới 20 năm tù.
Đặc biệt, đối với tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” tại Điều 356 và tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” tại Điều 360 của Bộ luật Hình sư năm 2015 sẽ phụ thuộc then chốt vào cách cáo trạng chứng minh thiệt hại và quan hệ nhân quả.
Qua theo dõi báo chí đưa tin thì cáo trạng có thể thấy, lỗ hổng đáng chú ý của vụ việc này nằm ở cơ chế xác thực chứng thư kiểm dịch xuyên biên giới và cơ chế giám sát độc lập việc lấy mẫu xét nghiệm. Các đối tượng đã lợi dụng lỗ hổng, làm giả giấy chứng nhận kiểm dịch và dùng con dấu kiểm dịch giả của cơ quan thú y nước ngoài để hợp thức hóa hồ sơ, thu lợi bất chính hàng nghìn tỷ đồng…
Cơ chế để lách luật hiện nay là hệ thống tiếp nhận vẫn phụ thuộc lớn vào hồ sơ giấy hoặc bản scan, thiếu cơ chế bắt buộc xác thực điện tử với cơ quan phát hành ở nước xuất khẩu theo thời gian thực. Khi đầu vào là giấy tờ mà chỉ kiểm tra hình thức thì sẽ có cơ hội để trục lợi.
Như vậy, qua vụ án cho thấy sự buông lỏng quản lý và tha hóa trong hoạt động kiểm dịch, khi tiền hối lộ trở thành “khoản thu định kỳ”, làm tê liệt hàng rào kiểm soát dịch bệnh. Việc xử lý nghiêm minh được kỳ vọng sẽ góp phần chấn chỉnh kỷ cương trong lĩnh vực thú y, bảo đảm an toàn cho sản xuất nông nghiệp và sức khoẻ cộng đồng…
Trên đây là hai tình huống điển hình, xin trích dẫn để quý doanh nhân tham khảo lan toả trong cộng đồng về công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật của các luật gia, luật sư và tư vấn viên pháp luật để quý doanh nghiệp hoạt động kinh doanh hiệu quả, luôn luôn thượng tôn pháp luật…
Viện trưởng Viện IMRIC Hồ Minh Sơn – Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
