Mới đây, Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập (IRLIE); Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam giao Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) tổ chức buổi tham vấn pháp lý liên quan đến Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017); Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; Bộ luật Dân sự năm 2015 và Nghị định số 144/2021/NĐ-CP mà cộng đồng doanh nghiệp và độc giả quan tâm bằng hình thức trực tuyến…
Dưới góc độ pháp lý, các luật gia, luật sư Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã giải đáp hai trường hợp một cách cụ thể sau:
Trường hợp thứ nhất: Người dưới 16 tuổi lừa đảo chiếm đoạt tài sản có bị xử lý hình sự không?
Trường hợp này, độc giả nêu và đặt câu hỏi: Con tôi 15 tuổi 6 tháng, trong một lần chơi game ngoài quán Internet thấy tài khoản facebook của người chơi trước chưa đăng xuất nên đã sử dụng tài khoản này nhắn tin cho bạn bè người này để vay tiền. Số tiền con tôi lấy được là 10 triệu đồng và đã sử dụng để nạp thẻ game. Chủ tài khoản facebook đã nhờ chủ quán kiểm tra camera an ninh và phát hiện hành vi của con tôi nên đã trình báo công an. Công an triệu tập con tôi và tôi lên làm việc. Vậy con tôi có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) thì người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sư về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141,142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171,173, 178, 248, 249, 250, 251,252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.
Trong trường hợp này, con bạn đã có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản khi có thủ đoạn gian dối là sử dụng trái phép tài khoản xã hội của người khác, giả danh chủ tài khoản mạng xã hội đó để vay tiền nhằm mục đích chiếm đoạt tiền của bạn bè người đó. Mặc dù, con của quý độc giả đã có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) tuynhiên con bạn chưa đủ 15 tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) con của quý độc giả không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Cănn cứ theo Điều 74 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định bồi thường thiệt hại do con gây ra: “Cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự gây ra theo quy định của Bộ luật dân sự”. Cạnh đó, theo khoản 2 Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân như sau: “2. Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 599 của Bộ luật này”.
Căn cứ các quy định vừa nêu, con của quý độc giả không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Mặc dù vậy, do con của quý độc giả gây thiệt hại cho người khác với số tiền 10 triệu đồng, thì quý độc giả phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con mình gây ra theo quy định tại Điều 74 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, khoản 2 Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Trường hợp thứ hai: Hành vi đánh bạc bị xử lý hình sự trong trường hợp nào?
Doanh nghiệp nêu và đặt câu hỏi: Cuối tuần trước nhà tôi có giỗ, mấy cháu trai trong nhà rủ nhau chơi tú lơ khơ ăn tiền…Lúc này, lực lượng Công an xã phát hiện, bắt quả tang và lập biên bản. Rấtmong luật sư Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn cho biết, các cháu tôi có bị xử lý hình sự không?
Đánh bạc trái phép là hành vi đánh bạc được thực hiện dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy định trong giấy phép được cấp.
Các cháu của quý doanh nghiệp đã thực hiện hành vi đánh bạc trái phép bằng hình thức tú lơ khơ. Tùy theo trị giá số tiền hay hiện vật dùng đánh bạc được thu giữ được trực tiếp ở chiếu bạc và tiền hay hiện vật thu giữ được trong người các con bạc mà có căn cứ xác định đã được hoặc sẽ được dùng để đánh bạc, người thực hiện hành vi đánh bạc có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử lý vi phạm hành chính: Theo quy định tại khoản 2 Điều 28 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP, trong trường hợp các cháu bạn thực hiện hành vi đánh bạc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì sẽ bị phạt vi phạm hành chính từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình. Mặt khác, người đánh bạc còn bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi đánh bạc.
Trách nhiệm hình sự: Căn cứ theo quy định tại Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015, người thực hiện hành vi đánh bạc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Đánh bạc, nếu thuộc một trong các trường hợp sau: Số tiền hay hiện vật dùng đánh bạc từ 5.000.000 đồng trở lên; hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc; hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị kết án về tội đánh bạc hoặc tội tổ chức đánh bạc, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. Mức hình phạt có thể phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm. Cạnh đó, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Căn cứ quy định tại Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), nếu các cháu củaquý doanh nghiệp vi phạm theo điều này, thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Đánh bạc.
CTV TVPL Trần Ngọc Danh – Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn
