Tối ngày 24/6/2025, tại Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (Sở Khoa học&Công nghệ), toạc lạc tại 273, đường Điện Biên Phủ, Phường Võ Thị Sáu, TP.HCM đã tổ chức khóa huấn luyện chuyên sâu mang tên “Quản trị tài sản trí tuệ với AI”. Chương trình thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp, sinh viên khởi nghiệp và các cá nhân đang định hướng hội nhập toàn cầu. Đại diện Ban tổ chức có ông Mai Nguyễn Hoàng Nam.
Dự và tham luận Hiệp hội Làng nghề Việt Nam (VCRAFTS); Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam (VFAEA); Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC); Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập (IRLIE); Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam; Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC); Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS); Trung tâm Nghiên cứu, tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tài chính tại Việt Nam (CFV): Trung tâm Nghiên cứu Chính sách, pháp luật cho đầu tư, phát triển công nghệ Blockchain (CBT). Đại diện Đoàn công tác do TS. Hồ Minh Sơn; ThS. Luật sư Đặng Thanh Sâm; Nhà báo Trương Hữu Phước; ông Nguyễn Công Danh.
Trong nền kinh tế số, tài sản trí tuệ (IP) không còn là yếu tố phụ trợ, mà đã trở thành tài sản chiến lược, định vị giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh. Thế nhưng, nhiều doanh nghiệp và startup Việt Nam vẫn chưa nhận thức đúng vai trò của IP, dẫn đến việc bị sao chép ý tưởng, bị kiện ngược, hoặc mất cơ hội vươn ra thị trường quốc tế.
Chia sẻ tại chương trình, ThS. LS. Đặng Thanh Sâm, nhấn mạnh: “Chúng tôi từng gặp nhiều trường hợp startup bị đối thủ đăng ký thương hiệu trước. Việc thiếu kiến thức IP khiến họ thiệt hại không chỉ tài chính mà còn mất cả thị phần,”.
Điểm nổi bật của khóa huấn luyện là việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản trị IP. Các học viên được trực tiếp trải nghiệm các công cụ như: AI tra cứu nhãn hiệu và logo để phát hiện trùng lặp trước khi tung sản phẩm, phần mềm phân tích rủi ro pháp lý, cảnh báo các vùng nhạy cảm về bản quyền, ứng dụng blockchain kết hợp AI trong xác lập thời điểm sở hữu tài sản trí tuệ, AI định giá tài sản trí tuệ, giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược tài chính thông minh hơn.
“AI giúp tiết kiệm 60–80% thời gian và chi phí trong việc tra cứu, kiểm tra trùng lặp thương hiệu, thiết kế bao bì hay nội dung quảng bá,” anh Phạm Duy Linh, startup tham gia huấn luyện, cho biết.
Khóa học cũng dành nội dung riêng cho sinh viên khởi nghiệp, giúp các bạn trẻ biết cách đăng ký quyền tác giả, nhãn hiệu từ khi còn trên giấy, hiểu cách sử dụng AI để kiểm tra khả năng vi phạm IP. Xây dựng danh mục tài sản trí tuệ như một phần của kế hoạch kinh doanh.
Chị Lê Mỹ Hạnh, cựu sinh viên ngành thiết kế, hiện là founder startup giáo dục, chia sẻ: “Tôi từng bị cảnh báo vi phạm bản quyền vì màu sắc và biểu tượng trùng với một công ty nước ngoài. Nhờ khóa học, tôi biết cách lập vi bằng, liên hệ luật sư và đổi mới bộ nhận diện theo hướng an toàn pháp lý.”
Giải pháp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong thời kỳ hội nhập như các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), khóa học cung cấp giải pháp bảo vệ tài sản trí tuệ từ sớm, tránh những vụ tranh chấp tốn kém như hướng dẫn đăng ký nhãn hiệu trong và ngoài nước, xây dựng chiến lược quản trị danh mục IP như tài sản tài chính, úng dụng AI để theo dõi vi phạm, phát hiện đạo nhái toàn cầu, cách lập vi bằng, khởi kiện và phản tố trong trường hợp bị xâm phạm.
Bên cạnh lý thuyết, khóa học còn tổ chức các tình huống mô phỏng tranh chấp thực tế như Startup A bị tố sao chép nhân hiệu bao bì của thương hiệu B, doanh nghiệp C bị cướp tên miền quốc tế do chưa đăng ký nhãn hiệu toàn cầu….Học viên được hướng dẫn cách thu thập bằng chứng hợp lệ, lập vi bằng trước thừa phát lại, gửi đơn khởi kiện và phản tố và kết hợp pháp lý, truyền thông, công nghệ trong xử lý khủng hoảng cho doanh nghiệp.
Trong thời đại mà AI có thể sao chép ý tưởng chỉ trong vài giây, thì việc sở hữu công cụ để bảo vệ tài sản trí tuệ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Không chỉ dừng lại ở việc “đăng ký bản quyền”, khóa học đã mở ra hướng tiếp cận hiện đại – nơi mà AI không chỉ là công nghệ, mà là “trợ lý chiến lược” của doanh nghiệp.
“Quản trị tài sản trí tuệ với AI” không đơn thuần là một khóa học, mà là bước chuyển mình của tư duy khởi nghiệp và quản trị doanh nghiệp trong thời đại số. Khi công nghệ phát triển không ngừng, chỉ những người biết bảo vệ và tận dụng trí tuệ mới có thể đứng vững và bứt phá.
TS. Hồ Minh Sơn cho biết: Mỗi công dân cần có một trợ lý AI và ứng dụng vào lĩnh vực pháp lý, đốivới khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa là cấp thiết. Bởi vì trí tuệ nhân tạo đang dần hiện diện trong từng bản án, bài viết, chính sách và quy trình đào tạo, vừa mở ra cơ hội lớn, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ đối với tình hình hiện nay. Chương trình tập huấn không chỉ là một ứng dụng mà còn là hệ sinh thái AI chuyên biệt, hỗ trợ cá nhân hóa cho luật gia, luật sư, nhà báo và doanh nghiệp, sinh viên…từ việc trích xuất dữ liệu, soạn thảo văn bản đến phân tích chính sách và phản biện lập luận. Ứng dụng AI với khả năng xử lý hàng nghìn tài liệu trong thời gian ngắn, tùy chỉnh theo từng nghiệp vụ chuyên môn.
Có thể khẳng định, tại buổi tập huấn, không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn trang bị kỹ năng giúp sinhviên khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa làm chủ công nghệ, biến AI thành lợi thế cạnh tranh. Sự kiện này, cũng là bước khởi đầu để nhân rộng mô hình ứng dụng AI trong hệ sinh thái pháp lý, đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, đặc biệt là giới trẻ, cán bộ địa phương và cộng đồng chưa có điều kiện tiếp cận.
TS. Hồ Minh Sơn thừa nhận, việc ứng dụng AI vào hoạt động pháp lý cũng đặt ra không ít thách thức và rủi ro. Trước hết là tính chính xác và độ tin cậy của thông tin pháp lý do AI cung cấp, đặc biệt trong các công cụ như chatbot hay hệ thống tư vấn tự động. Cùng với đó, các vấn đề pháp lý liên quan đến trách nhiệm khi AI tư vấn sai, bảo mật dữ liệu cá nhân, nguy cơ AI thay thế con người trong các khâu đòi hỏi phán đoán và đạo đức nghề nghiệp. Hành lang pháp lý điều chỉnh các công cụ AI trong lĩnh vực tư pháp vẫn còn thiếu, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng quy chuẩn sử dụng và kiểm soát công nghệ này…
Việc kết hợp giữa kỹ năng con người và công nghệ mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số hóa. Đây là bước phát triển mới giúp chuyển đổi từ cách làm truyền thống sang mô hình hỗ trợ bằng trí tuệ nhân tạo. Tài sản trí tuệ – nếu được bảo hộ đúng cách – không chỉ là giấy tờ, mà là chìa khóa mở ra tương lai thịnh vượng cho cá nhân và tổ chức trong thế giới cạnh tranh toàn cầu…
Hữu Ước/Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam (T7)
