Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) đã tổ chức buổi tham vấn pháp luật miễn phí dành cho các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) và Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE) vào sáng ngày 16/02/2026, tại Bt01 – Galaxy 4 – KĐT Galaxy – phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội và đầu cầu phía Nam tại số 414, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh. Tại Đồng Nai (Tổ 1, Khu Văn Hải, Thị trấn Long Thành (cũ); tại Phú Quốc số 1, đường Đoàn Thị Điểm, phường Dương Đông, TP. Phú Quốc, An Giang; Phòng giao dịch số 65, đường Nguyễn Thị Thập, phường Tân Hưng, TP.HCM…
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn; www.vanhoacongdong.vn (Hiệp hội Phát triển Văn hoá cộng đồng Việt Nam)…
Theo đó, các hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trongsuốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí lần này, các luật gia, luật sư, tư vấn viên, cộng tác viên tư vấn pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) đã tham vấn về hai trường hợp cụ thể như sau:
Tình huống thứ nhất: Vì sao chồng chết phải chia tài sản cho cha mẹ chồng?
Thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Sau khi chông tôi qua đời vì bệnh, thì tài sản có chia cho cha hay mẹ chồng không?
Tại Điều 650, 651 BLDS 2015 nếu người chồng chết không để lại di chúc thì sẽ chia thừa kế theo pháp luật. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự. Theo đó, hàng thừa kế thứ nhất sẽ gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Do đó, trong trường hợp người chồng chết không để lại di chúc thì những người thừa kế theo pháp luật của người chồng sẽ có cha mẹ chồng, vợ và các con. Theo đó, nếu đây là tài sản chung của vợ chồng thì tài sản được chia đôi, khi đó tài sản của người chồng để lại và chia thừa kế chỉ là một nửa.
Tại Điều 644 BLDS 2015 – trong trường hợp người chồng để lại toàn bộ tài sản cho người vợ thì pháp luật vẫn ghi nhận quyền được thừa kế của người này. Đây là những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc gồm con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng; con thành niên mà không có khả năng lao động. Họ vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất.
Tình huống thứ hai: Hành vi gian dối, giả chết để trục lợi bảo hiểm cóp thể sẽ chịu mức án nào?
Qua theo dõi các cơ quan truyền thông đưa tin, ngày 21/12/2025 vừa qua, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin, cơ quan cảnh sát điều tra đang điều tra vụ Nguyễn Thị Thu (SN 1984) giả chết suốt 5 năm để trục lợi hơn 1,28 tỷ đồng tiền bảo hiểm. Trước đó, năm 2020, Thu cùng mẹ đẻ dựng hiện trường đột tử, tổ chức tang lễ và làm thủ tục khai tử hợp pháp. Đến tháng 12/2025, Thu bất ngờ xuất hiện xin xóa khai tử, khiến vụ việc bị phát hiện. Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, tạm giữ hai đối tượng để làm rõ hành vi gian lận trong kinh doanh bảo hiểm.
Dưới góc độ pháp lý, đây là vụ việc khá hy hữu, có sự tính toán, cấu kết và được các đối tượng thực hiện hết sức tinh vi, xảo quyệt. Tại Điều 213 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025) – Vụ việc cũng được coi là hành vi “giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin trong hồ sơ yêu cầu bồi thường, trả tiền bảo hiểm”, có dấu hiệu của “Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm.
Có thể chịu hình phạt là phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 300 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, phạt tù từ 1 năm đến 7 năm. Mặt khác, người phạm tội này còn có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung là phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm…
Như vậy, căn cứ điểm a khoản 3 Điều 213 BLHS – theo kết quả điều tra ban đầu thì số tiền mà các đối tượng đã thông đồng chiếm đoạt của các công ty bảo hiểm là hơn 1,28 tỷ đồng. Với số tiền chiếm đoạt này thì đối tượng phải chịu tình tiết định khung tăng nặng là “chiếm đoạt số tiền bảo hiểm 500 triệu đồng trở lên”, với khung hình phạt quy định là phạt tù từ 3 năm đến 7 năm.
Ngoài ra, các đối tượng còn có trách nhiệm hoàn trả, bồi thường toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt, cùng với các khoản thiệt hại khác (nếu có) cho các công ty bảo hiểm theo thỏa thuận giữa các bên hoặc quy định của pháp luật.
Đồng thời, các hành vi gian lận để trục lợi bảo hiểm hiện đang có những diễn phức tạp, với các thủ đoạn ngày càng tinh vi và táo tợn. Không chỉ dừng lại ở các hành vi gian lận về giấy tờ, hồ sơ mà các đối tượng còn tàn nhẫn đến mức sẵn sàng tự gây thương tích, tổn hại sức khoẻ cho chính mình và người khác, thậm chí là sát hại người thân để chiếm đoạt tiền bảo hiểm.
Trong đó, các hành vi gian lận về bảo hiểm có thể kéo theo một loạt các hành vi vi phạm pháp luật khác như: Làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả, cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của người khác, nghiêm trọng hơn là giết người…Từ đây, không chỉ gây ra các thiệt hại lớn cho các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm mà còn ảnh hưởng xấu đến môi trường kinh doanh bảo hiểm và tình hình an ninh, trật tự xã hội, cũng như gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng khác liên quan đến tài sản, sức khỏe, thậm chí là tính mạng của con người.
Trên đây là hai trường hợp được các luật gia, luật sư, các tư vấn viên pháp luật đã tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, rất mong quý doanh nghiệp và người dân tham khảo…Chúng tôi sẳn sàngtham vấn pháp lý miễn phí nhằm lan toả, nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật trong doanh nghiệp và người dân ngày càng được nhân rộng. Đồng thời, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành, tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong toàn xã hội; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, góp phần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền được thông tin về pháp luật của công dân…
CTV TVPL Bùi Văn Hải – Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
