Trong quá trình hoạt động, ngoài công tác chuyên môn, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập (IRLIE) phối hợp Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC); Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam; Tạp chí Văn hiến Việt Nam luôn xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần tập thực hiện, nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục phát luật, phát huy vai trò, hiệu quả quản lý nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật. Qua đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) ngày càng đi vào chiều sâu, trọng tâm, thống nhất, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Cụ thể, ngày 30/08/2025, tại số 414, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh – Viện IMRIC; Viện IRLIE và Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam giao Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) tổ chức buổi PBGDPL cho độc giả, các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE) và Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) bằng hình thức trực tuyến và trực tiếp…
Với đội ngũ luật gia, luật sư, các báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật là lực lượng nòng cốt đi đầu, đưa các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với mọi tầng lớp Nhân dân, nên đội ngũ này thường xuyên được rà soát, củng cố, kiện toàn và hoạt động phát huy hiệu quả. Theo đó, các luật gia, luật sư, các báo cáo viên pháp luật công tác ở nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau, có trình độ từ cử nhân trở lên, nhiều người trong số đó là thạc sỹ, tiến sỹ, chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực pháp luật; báo cáo viên pháp luật thường xuyên được bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng phổ biến pháp luật, kỹ năng biên soạn tài liệu, kỹ năng nói chuyện trước công chúng…nhờ đó hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện bài bản, khoa học, hiệu quả hơn.
Đồng thời, việc xây dựng, nhân rộng các mô hình điểm, có hiệu quả về PBGDPL được các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm nghiên cứu thực hiện, lựa chọn những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong công tác PBGDPL để thực hiện nhân rộng thực hiện, tổ chức biên tập và đăng tải chương trình sách nói pháp luật trên các trang mạng xã hội, trang tin điện tử trực thuộc như: www.bestlife.net.vn; www.huongnghiepthitruong.vn; www.chinhsachphapluat.vn; www.thamvanphapluat.vn; www.tuvanphapluatvietnam.vn; www.doanhnghiepnongnghiep.vn; www.nghiencuupldautu.vn; www.phattrienspcongnghe.vn và trên hai đặc san, Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam (in), góp phần tuyên truyền đến với các cơ quan, tổ chức, cá nhân, trong đó có các Trường đặc biệt dành cho những người yếu thế;…
Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đã được các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm, tập trung đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả, phát huy được vai trò, tầm quan trọng của công nghệ thông tin vào công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong tình hình mới. Cạnh đó, góp phần triển khai nhanh chóng, chính xác, kịp thời các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Đảng và pháp luật Nhà nước đến toàn thể Nhân dân và doanh nghiệp.
Tại đây, TS. Hồ Minh Sơn đã phân tích yếu tố pháp lý việc diễn viên Thiên An trong vụ ca sĩ Jack đòi quyền nuôi con và chế tài nào với người mẹ trong vụ thi thể trẻ sơ sinh tại con hẻm ở TP.HCM cụ thể như sau:
Pháp lý việc diễn viên Thiên An trong vụ ca sĩ Jack đòi quyền nuôi con
Qua theo dõi báo chí, TAND Khu vực 2 mới đây đã nhận đơn của bà Thiên An xin vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án hôn nhân và gia đình về việc tranh chấp xác định cha cho con với ông Tuấn.Trong đó, Thiên An xin vắng mặt trong toàn bộ quá trình tố tụng (các buổi làm việc, hòa giải, công khai chứng cứ, xét xử…). Bà Thiên An đề nghị tòa án làm việc với luật sư hoặc người được ủy quyền.
TS. Hồ Minh Sơn cho rằng cần khẳng định vụ án liên quan quyền nhân thân gắn liền với cá nhân, không thể chuyển giao hay ủy quyền cho người khác thực hiện thay.
Phân tích về vấn đề này, bà Thiên An bắt buộc phải trực tiếp tham gia tố tụng, không thể vắng mặt trong toàn bộ quá trình cũng như không thể yêu cầu Tòa án chỉ làm việc với luật sư hoặc người được ủy quyền thay mình. Điều này, phù hợp với khoản 1 Điều 39 Bộ luật Dân sự 2015, các quyền như kết hôn, ly hôn, xác định cha mẹ con… đều là quyền nhân thân không thể ủy quyền.
Tại khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có quy định trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ”. Trường hợp của bà Thiên An không thuộc ngoại lệ này.
Tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp. Vì vậy, ông Tuấn với tư cách nguyên đơn thì phải có trách nhiệm chứng minh là con mình.
Đồng thời, các chứng cứ trong loại tranh chấp này có thể bao gồm giấy khai sinh, giấy chứng sinh, các tài liệu nhân thân liên quan, vi bằng, hoặc kết quả xét nghiệm ADN.
Căn cứ khoản 2 Điều 102 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong trường hợp nguyên đơn (ca sĩ Jack) không thể tự mình thu thập chứng cứ (điển hình không có sự hợp tác từ bị đơn để lấy mẫu ADN của cháu bé), thì nguyên đơn có quyền làm đơn đề nghị Tòa án trưng cầu giám định ADN.
Chế tài nào với người mẹ trong vụ thi thể trẻ sơ sinh tại con hẻm ở TP.HCM
Qua theo dõi trên không gian mạng xã hội, dư luận xôn xao về vụ việc thi thể trẻ sơ sinh còn nguyên dây rốn được phát hiện tại một con hẻm ở phường Phú Mỹ (trước đây thuộc TP Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) trong những ngày vừa qua. Cơ quan điều tra hiện đã xác định danh tính người mẹ và triệu tập những người liên quan để phục vụ công tác điều tra.
Cụ thể, vào khoảng 6h sáng 25/8 mới đây, một nam công nhân trên đường tan ca về nhà, phát hiện thi thể bé gái sơ sinh còn nguyên dây rốn trong con hẻm cạnh khu du lịch bỏ hoang, cách Quốc lộ 51 khoảng 35m, thuộc khu phố Bến Đình, phường Phú Mỹ.
Ngay sau đó, lực lượng chức năng nhanh chóng phong tỏa hiện trường, đưa thi thể về nhà xác để giám định. Tại hiện trường, công an thu giữ nhau thai cùng quần áo dính máu nghi liên quan đến quá trình sinh nở.
Điển hình, qua trích xuất camera an ninh khu vực cho thấy, thời điểm khoảng 0h13, có một ô tô khả nghi dừng sát Quốc lộ 51, lúc này có 4 người bước xuống rồi rời đi lúc 0h26. Quá trình điều tra, công an đã triệu tập nhóm người đi trên ô tô này, trong đó có mẹ của cháu bé, trú tại huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai (cũ).
Các thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi về trách nhiệm pháp lý của người mẹ, liệu có bị xử lý theo quy định pháp luật hay không?
TS. Hồ Minh Sơn nhận định xung quanh vụ việc phát hiện thi thể trẻ sơ sinh ở phường Phú Mỹ (TPHCM), cần kết quả giám định pháp y và lời khai liên quan để có căn cứ xử lý. Cạnh đó, cơ quan chức năng cần làm rõ các tình tiết liên quan, kết hợp kết luận giám định pháp y tử thi, lời khai và chứng cứ để có căn cứ xử lý.
Tại Điều 124 Bộ luật Hình sự – trường hợp xác định cháu bé tử vong sau khi sinh, người mẹ có thể bị xử lý về tội “giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ”, với mức hình phạt cao nhất là 3 năm tù giam.
Do đó, việc xác định cháu bé chết trước hay sau khi sinh phải căn cứ vào kết quả giám định. Hiện nay,có kỹ thuật “lấy lát cắt phổi” để kiểm tra sự có mặt của khí trong phổi, kết hợp với thời gian tử vong và lời khai về thời điểm sinh của người mẹ…
Theo thông tin từ báo chí đưa tin, ở vụ việc này còn có thể liên quan đến một số người khác đi cùng trên xe ô tô với người mẹ, nên cơ quan chức năng sẽ làm rõ họ có hành vi xúi dục, ép buộc, giúp sức hoặc cả hành vi không cứu giúp người bị nạn để xử lý, nếu thuộc trường hợp khởi tố người mẹ theo tội danh “giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ”. Tuy nhiên, dù cháu bé chết trước hay sau khi sinh, thì hành vi vứt bỏ con của người mẹ rất đáng lên án. Các cơ quan, đoàn thể cần tăng cường hơn nữa công tác hỗ trợ phụ nữ lỡ mang thai, giúp họ có nơi nương tựa an toàn…
PCVP Viện IRLIE, LG. Hồ Vĩnh Chung – CVP Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
