Trong quá trình hoạt động, ngoài công tác chuyên môn, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập (IRLIE) phối hợp Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC); Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam luôn xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần tập thực hiện, nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục phát luật, phát huy vai trò, hiệu quả quản lý nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật. Qua đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) ngày càng đi vào chiều sâu, trọng tâm, thống nhất, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Cụ thể, vào sáng ngày 28/07/2025, tại số 414, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh, Viện IMRIC; Viện IRLIE và TC DN&TTVN giao Trung tâm tư vấn pháp luật MinhSơn (TTTVPLMS) tổ chức buổi PBGDPL cho độc giả, các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE) và Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) bằng hình thức trực tuyến và trực tiếp…
Với đội ngũ luật gia, luật sư, các báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật là lực lượng nòng cốt đi đầu, đưa các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với mọi tầng lớp Nhân dân, nên đội ngũ này thường xuyên được rà soát, củng cố, kiện toàn và hoạt động phát huy hiệu quả. Theo đó, các luật gia, luật sư, các báo cáo viên pháp luật công tác ở nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau, có trình độ từ cử nhân trở lên, nhiều người trong số đó là thạc sỹ, tiến sỹ, chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực pháp luật; báo cáo viên pháp luật thường xuyên được bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng phổ biến pháp luật, kỹ năng biên soạn tài liệu, kỹ năng nói chuyện trước công chúng…nhờ đó hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện bài bản, khoa học, hiệu quả hơn.
Đồng thời, việc xây dựng, nhân rộng các mô hình điểm, có hiệu quả về PBGDPL được các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm nghiên cứu thực hiện, lựa chọn những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong công tác PBGDPL để thực hiện nhân rộng thực hiện, tổ chức biên tập và đăng tải chương trình sách nói pháp luật trên các trang mạng xã hội, trang tin điện tử trực thuộc như: www.bestlife.net.vn; www.huongnghiepthitruong.vn; www.chinhsachphapluat.vn; www.thamvanphapluat.vn; www.tuvanphapluatvietnam.vn; www.doanhnghiepnongnghiep.vn; www.nghiencuupldautu.vn; www.phattrienspcongnghe.vn và trên hai đặc san, Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam (in), góp phần tuyên truyền đến với các cơ quan, tổ chức, cá nhân, trong đó có các Trường đặc biệt dành cho những người yếu thế;…
Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đã được các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm, tập trung đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả, phát huy được vai trò, tầm quan trọng của công nghệ thông tin vào công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong tình hình mới. Cạnh đó, góp phần triển khai nhanh chóng, chính xác, kịp thời các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Đảng và pháp luật Nhà nước đến toàn thể Nhân dân và doanh nghiệp.
Xin trích lược hai tình huống được các luật gia, luật sư, các tư vấn viên pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) trực tiếp thực hiện như sau:
Tình huống thứ nhất: Định cư nước ngoài, muốn làm thẻ căn cước công dân có cần về Việt Nam
Thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Tôi muốn làm thẻ căn cước công dân Việt Nam thì có thể thực hiện tại Đại sứ quán không, hay bắt buộc phải về nước?
Thẻ căn cước công dân mới không chỉ giúp khẳng định quốc tịch, danh tính mà còn là giấy tờ cần thiết để thực hiện các thủ tục hành chính, tài chính, nhà đất và thừa kế tại Việt Nam.
Căn cứ vào khoản 1 Điều 19 Luật Căn cước năm 2023, người được cấp thẻ căn cước là công dân Việt Nam, không phân biệt đang cư trú trong nước hay định cư ở nước ngoài.
Thế nhưng, quy trình cấp thẻ căn cước công dân hiện nay vẫn yêu cầu người dân phải có mặt trực tiếp tại Việt Nam để thực hiện thủ tục. Tại Điều 27 Luật Căn cước 2023 quy định nơi làm thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước là: Cơ quan quản lý căn cước thuộc công an phường, xã nơi công dân cư trú.
Tuy nhiên, trong trường hợp đặc biệt, có thể thực hiện tại cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an, do thủ trưởng cơ quan quyết định. Một số trường hợp cần thiết có thể tổ chức cấp thẻ tại xã, phường, cơ quan, đơn vị hoặc tại chỗ ở của công dân, nhưng vẫn trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Pháp luật hiện chưa cho phép cấp thẻ căn cước tại Đại sứ quán hay Lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài. Điều này đồng nghĩa, nếu công dân Việt Nam định cư tại nước ngoài muốn làm thẻ căn cước, bắt buộc phải về Việt Nam để thực hiện thủ tục tại cơ quan công an có thẩm quyền.
Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn khuyến nghị dành cho người Việt ở nước ngoài: Nếu có kế hoạch làm thẻ căn cước công dân trong thời gian tới, bạn nên chủ động sắp xếp thời gian về nước và liên hệ trước với công an nơi cư trú để được hướng dẫn chi tiết, tránh mất thời gian, chi phí đi lại không cần thiết.
Tình huống thứ hai: Bị tai nạn khi đi du lịch cùng công ty có được xem là tai nạn lao động không?
Thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Công ty tổ chức cho người lao động đi nghỉ mát mà rủi ro bị tai nạn thì có được thanh toán chế độ tai nạn lao động không?
Căn cứ vào khoản 8 Điều 3 Luật An toàn vệ, sinh lao động 2015 quy định, tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động.
Tại Điều 45 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 có quy định, người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được hưởng chế độ tai nạn lao động nếu bị tai nạn thuộc một trong 03trường hợp sau đây:
Đầu tiên, tại nơi làm việc và trong giờ làm việc, kể cả khi đang thực hiện các nhu cầu sinh hoạt cần thiết tại nơi làm việc hoặc trong giờ làm việc mà Bộ luật Lao động và nội quy của cơ sở sản xuất, kinh doanh cho phép, bao gồm nghỉ giải lao, ăn giữa ca, ăn bồi dưỡng hiện vật, làm vệ sinh kinh nguyệt, tắm rửa, cho con bú, đi vệ sinh.
Kế đến, ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc khi thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động hoặc người được người sử dụng lao động ủy quyền bằng văn bản trực tiếp quản lý lao động.
Sau đó, trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý.
Do đó, trường hợp bị tai nạn khi đi du lịch công ty không được xem là tai nạn lao động vì nó không xảy ra trong quá trình lao động, gắn với việc thực hiện công việc và nhiệm vụ lao động.
PTTK TS Tạp chí DN&TTVN, TVVPL Đặng Ngọc Thạnh – Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn
