Sáng ngày 25/05/2026, tại số 412, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh. Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) phối hợp với Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tổ chức buổi tham vấn pháp luật miễn phí dành cho các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) và Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE).
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí lần này, các luật gia, luật sư, tư vấn viên, cộng tác viên tư vấn pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tham vấn về hai trường hợp cụ thể như sau:
Tình huống 1: Bị xử lý như thế nào khi găm hàng chờ tăng giá?
Thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Cố tình găm hàng thiết yếu để chờ tăng giá có vi phạm pháp luật không và mức xử phạt hiện nay như thế nào?.
Có thể hiểu, hành vi găm hàng nhằm tạo sự khan hiếm giả tạo để chờ giá lên cao là vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, có thể sẽ bị xử lý nghiêm.
Căn cứ theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP), cá nhân có hành vi hạn chế lượng hàng bán ra, tự ý tạm ngừng kinh doanh hoặc găm hàng không có lý do chính đáng sẽ bị phạt tiền từ 5 – 30 triệu đồng. Trong đó, tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ tăng gấp đôi, có thể lên đến 60 triệu đồng. Đồng thời, có thể áp dụng hình phạt bổ sung là tịch thu tang vật và tước giấy phép kinh doanh từ 3 – 6 tháng.
Theo đó, nếu lợi dụng tình hình kinh tế khó khăn để gom mua các mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóa do Nhà nước định giá nhằm đầu cơ thu lợi bất chính, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hìnhsự về tội “Đầu cơ”.
Đồng thời, cá nhân – mức hình phạt cao nhất có thể lên đến 15 năm tù, kèm theo phạt tiền từ 20 – 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề từ 1 – 5 năm. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt tiền tối đa lên đến 9 tỉ đồng, ngoài ra có thể bị phạt bổ sung, cấm kinh doanh hoặc cấm huy động vốn từ 1 – 3 năm.
Vì vậy, để bảo vệ quyền lợi chung của cộng đồng, bạn nên thu thập thông tin, bằng chứng, trình báo cho cơ quan quản lý thị trường tại địa phương hoặc UBND cấp xã, phường để cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý theo quy định.
Tình huống thứ 2: Có thể bị xử lý nếu không khai báo vàng từ 300g khi nhập cảnh?
Có thể nhận thấy, việc mang vàng qua biên giới tưởng đơn giản nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu không nắm rõ quy định, đặc biệt tại ngưỡng 300g vàng bắt buộc phải khai báo.
Qua đó, Cục Hải quan vừa ban hành công văn số 15029/CHQ-GSQL hướng dẫn chi tiết thủ tục hải quan đối với người nhập cảnh mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ, đồng thời cảnh báo nguy cơ vi phạm nếu không tuân thủ đúng quy định.
Điển hình, quy định về ngưỡng khối lượng phải khai báo. Căn cứ Khoản 2 Điều 2 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, cá nhân Việt Nam và cá nhân nước ngoài khi xuất cảnh, nhập cảnh bằng hộ chiếu nếu mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ có tổng khối lượng từ 300g trở lên bắt buộc phải khai báo với cơ quan hải quan.
Mốc 300g được xác định là “ranh giới pháp lý” quan trọng. Trường hợp không thực hiện khai báo khi vượt ngưỡng này, người nhập cảnh có thể bị xem là vi phạm quy định và đối mặt với nguy cơ bị xử lý theo pháp luật.
Theo công văn hướng dẫn, Cục Hải quan cũng lưu ý, nếu hành lý mang theo – bao gồm vàng trang sức, mỹ nghệ – vượt định mức miễn thuế, người nhập cảnh phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan theo quy định hiện hành.
Điển hình, người nhập cảnh cần khai tờ khai hải quan theo mẫu quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC, đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC, cùng với đó thực hiện khai tờ khai nhập cảnh theo Thông tư số 52/2017/TT-BTC.
Song song đó, việc thiếu một trong các loại tờ khai hoặc khai không đầy đủ thông tin có thể khiến quá trình làm thủ tục bị kéo dài, thậm chí phát sinh vướng mắc pháp lý. Bên cạnh đó, với các trường hợp mang vàng vượt định mức, người nhập cảnh cần xuất trình giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số vàng mang theo. Đây là căn cứ để cơ quan chức năng phân biệt giữa vàng phục vụ nhu cầu cá nhân và vàng có dấu hiệu phục vụ mục đích kinh doanh. Nếu không chứng minh được nguồn gốc, người mang vàng có thể đối mặt với nguy cơ bị xử lý theo quy định.
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn …Đặc biệt, trên www.vietbao.vn.
Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TVTVPLMS) sẵn sàng hỗ trợ về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trong suốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Trên đây là hai trường hợp được các luật gia, luật sư, các tư vấn viên pháp luật đã tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, rất mong quý doanh nghiệp và người dân tham khảo…Chúng tôi sẵn sàng tham vấn pháp lý miễn phí nhằm lan toả, nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật trong doanh nghiệp và người dân ngày càng được nhân rộng. Đồng thời, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành, tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong toàn xã hội; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, góp phần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền được thông tin về pháp luật của công dân…
TVVPL Đặng Ngọc Thạnh – Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn
