Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) phối hợp với Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tổ chức buổi tham vấn pháp luật miễn phí dành cho các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) và Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE) vào sáng ngày 21/02/2026, tại số 44/67, phố Cảm Hội, phường Dống Mác, quận Hai Bà Trưng (cũ), TP. Hà Nội và đầu cầu phía Nam tại số 412, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh.
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn; www.vanhoacongdong.vn (Hiệp hội Phát triển Văn hoá cộng đồng Việt Nam)…
Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TVTVPLMS) sẵn sàng hỗ trợ về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trongsuốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí lần này, các luật gia, luật sư, tư vấn viên, cộng tác viên tư vấn pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tham vấn về hai trường hợp cụ thể như sau:
Tình huống thứ nhất: Hợp đồng lao động điện tử, ký kết ra sao?
Doanh nghiệp thành viên Viện IRLIE và Viện IMRIC nêu câu hỏi: Có thể ký kết hợp đồng lao động điện tử cho công nhân hay không, thực hiện ra sao?
Qua tham chiếu Nghị định số 337, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, quy định về giao kết, thực hiện hợp đồng lao động điện tử, xây dựng, cập nhật, quản lý, duy trì, khai thác, sử dụng “nền tảng hợp đồng lao động điện tử”. Theo đó, việc giao kết, thực hiện hợp đồng lao động điện tử được thực hiện từ ngày 1-7-2026.
Trong đó, Nghị định 337 quy định hợp đồng lao động điện tử được giao kết phù hợp với quy định pháp luật có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng giấy (Căn cứ vào khoản 1, Điều 3 của Nghị định này). Trong đó, mọi hợp đồng lao động điện tử đều được gắn ID duy nhất và lưu trữ trên nền tảng quốc gia do Bộ Nội vụ quản lý, tạo thuận lợi cho tra cứu, quản lý và báo cáo.
Có thể hiểu, với lợi ích mang lại từ việc lựa chọn hợp đồng lao động điện tử có thể khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm của các doanh nghiệp khác nhau. Đối với doanh nghiệp lớn có số lượng hợp đồng lớn thì hợp đồng lao động điện tử giúp tiết kiệm chi phí giấy in ấn, tiết kiệm không gian lưu trữ, nâng cao hiệu quả tìm kiếm, tra cứu, quản lý hồ sơ, và giảm rủi ro thất lạc.
Đồng thời, đối với doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, cửa hàng và doanh nghiệp tuyển dụng nhân sự từ xa, làm việc linh hoạt theo dự án, thì hợp đồng lao động điện tử giúp xóa bỏ rào cản địa lý, có thể quản lý hợp đồng thống nhất từ trụ sở, cho phép giao kết, sửa đổi, chấm dứt hợp đồng nhanh chóng, khắc phục sai sót dễ dàng và nhanh hơn hồ sơ giấy.
Cạnh đó, hợp đồng lao động điện tử có thể được tích hợp với phần mềm quản trị nhân sự và kế toán, quản lý từ tuyển dụng, ký kết, tính lương, bảo hiểm xã hội…Qua đó, với quy trình quản lý nhân sự có thể được số hóa toàn diện. Hơn nữa, hợp đồng lao động điện tử phải có chức năng hỗ trợ doanh nghiệp báo cáo tình hình sử dụng lao động theo quy định. Điều này giúp tự động hóa một lượng công việc hành chính đáng kể.
Ngoài ra, việc triển khai phương pháp hợp đồng lao động điện tử đòi hỏi các khoản chi phí đầu tư ban đầu không nhỏ và điều này có thể là rào cản đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Để đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật, các khoản chi phí cho chữ ký số, dịch vụ cấp dấu thời gian, dịch vụ hợp đồng lao động điện tử và chi phí đào tạo người lao động là các khoản bắt buộc.
Mặt khác, việc triển khai có thể làm phát sinh chi phí từ việc nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm bảo mật, bổ sung nhân sự có chuyên môn về công nghệ thông tin, chuyển đổi hợp đồng lao động bằng văn bản giấy còn hiệu lực hiện có sang hợp đồng dạng điện tử, tích hợp hệ thống nội bộ… Sự thận trọng trong đánh giá tài chính giúp các doanh nghiệp tránh rủi ro lãng phí khoản đầu tư hoặc kết quả triển khai không như kỳ vọng.
Khuyến nghị, một vấn đề khác cũng cần được quan tâm là quản trị rủi ro bảo mật dữ liệu. Mặc dù các nhà cung cấp dịch vụ hợp đồng lao động điện tử có trách nhiệm bảo mật, nhưng nguy cơ bị tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu vẫn tồn tại. Khi toàn bộ thông tin nhân sự được lưu trữ và xử lý trên môi trường số, doanh nghiệp có trách nhiệm lưu trữ và bảo mật dữ liệu cá nhân theo quy định pháp luật, báo cáo ngay khi phát hiện rủi ro bảo mật, giả mạo hoặc truy cập trái phép.
Tuy nhiên, phương pháp giao kết hợp đồng lao động điện tử có thể tiết kiệm thời gian và chi phí vận hành dài hạn, mang lại hiệu quả quản trị đáng kể. Cùng với đó, doanh nghiệp cần cân nhắc đánh giá bài toán hiệu quả đầu tư xem lợi ích từ việc số hóa hợp đồng lao động điện tử có cân xứng với chi phí đầu tư ban đầu cho chữ ký số, phí dịch vụ hợp đồng lao động điện tử cũng như chi phí và thời gian đào tạo.
Mặc dù vậy, nếu chưa thể xác định lợi ích một cách rõ ràng, hoặc điều kiện nguồn lực thực tế chưa sẵn sàng, các doanh nghiệp có thể lập kế hoạch theo dõi và đánh giá lại sau vài năm. Khi đó, thị trường dịch vụ hợp đồng lao động điện tử được kỳ vọng ổn định hơn và có thể tham khảo kinh nghiệm từ bài học của các doanh nghiệp tiên phong.
Song song đó, doanh nghiệp nên tuân thủ một quy trình đánh giá có hệ thống. Thứ nhất, doanh nghiệp cần đánh giá toàn diện, xem xét chi phí hiện tại, nguồn lực hiện có, nhu cầu thực tế của doanh nghiệp đối với các lợi ích từ hợp đồng lao động điện tử. Kế đến, doanh nghiệp cần nghiên cứu thị trường dịch vụ hợp đồng lao động điện tử để so sánh, lựa chọn nhà cung cấp có đủ điều kiện theo quy định và phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Thứ ba, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình nội bộ, ban hành quy định về việc giao kết, lưu trữ và bảo mật dữ liệu hợp đồng lao động điện tử tại hệ thống của mình, đảm bảo tính toàn vẹn và khả năng truy xuất. Doanh nghiệp cũng cần xây dựng kế hoạch đào tạo cho bộ phận nhân sự, người lao động về quy trình, kỹ năng sử dụng hợp đồng lao động điện tử và nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Theo Nghị định 337 tạo ra khuôn khổ pháp lý mới, mang lại cơ hội nhưng cũng đặt ra thách thức không nhỏ về công nghệ, trình độ, nguồn lực tài chính và tuân thủ quy định pháp lý. Giá trị của việc ứng dụng công nghệ vào quản trị không đến từ việc chạy theo những khái niệm mới, mà đến từ năng lực đánh giá thực tế, phân tích chiến lược và ra quyết định phù hợp. Trong giai đoạn chuyển tiếp, doanh nghiệp có thể áp dụng song song cả hợp đồng lao động điện tử và giấy.
Tình huống thứ hai: Người lao động có được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trong năm 2026?
Người lao động của doanh nghiệp thành viên Viện IMRIC và Viện IRLIE nêu trăn trở: Tôi là lao động trong doanh nghiệp, năm 2026 – liệu tôi có thể xin doanh nghiệp được bảo lưu niên hiệu đóng bảo hiểm thất nghiệp hay không, thực hiện như thế nào?
Chính phủ đã ban hành Nghị định 374/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về Bảo hiểm thất nghiệp, có hiệu lực thi hành từ 1/1/2026.
Điển hình, Nghị định này đã quy định cụ thể về thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp. Qua đó, nếu người lao động không đến nhận tiền và cũng không thông báo bằng văn bản cho cơ quan bảo hiểm xã hội sau thời hạn 03 tháng kể từ ngày hết thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, thì người lao động được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp tương ứng với số tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp mà người lao động không nhận tiền trợ cấp thất nghiệp.
Nghị định 374 có quy định, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động đóng bằng 1% tiền lương tháng. Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp của người sử dụng lao động đóng bằng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Trong đó, thời gian người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp sẽ được cộng dồn từ khi bắt đầu đóng cho đến khi chấm dứt hợp đồng lao động mà chưa hưởng trợ cấp thất nghiệp. Vì vậy, dù đóng bảo hiểm thất nghiệp không liên tục do chuyển nhiều nơi làm việc thì người lao động vẫn sẽ được hưởng quyền lợi về bảo hiểm thất nghiệp trên tổng thời gian mà mình đã tham gia.
Ví dụ: Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng = 60% x Mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng. Qua đó, mức hưởng tối đa mỗi tháng của người lao động được xác định như sau: Mức hưởng tối đa hằng tháng = 5 x mức lương tối thiểu vùng.
Căn cứ vào Luật Việc làm 2025 có quy định, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp: Có việc làm và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội; Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, dân quân thường trực; Hưởng lương hưu hằng tháng; Sau 02 lần từ chối nhận việc làm do tổ chức dịch vụ việc làm công nơi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp giới thiệu mà không có lý do chính đáng; Không thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng theo quy định tại Điều 40 Luật Việc làm 2025 trong 03 tháng liên tục; Ra nước ngoài để định cư; Đi học tập có thời hạn trên 12 tháng; Bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp; Chết; Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; Bị tòa án tuyên bố mất tích; Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù; Theo đề nghị của người lao động.
Trên đây là hai trường hợp được các luật gia, luật sư, các tư vấn viên pháp luật đã tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, rất mong quý doanh nghiệp và người dân tham khảo…Chúng tôi sẵn sàng tham vấn pháp lý miễn phí nhằm lan toả, nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật trong doanh nghiệp và người dân ngày càng được nhân rộng. Đồng thời, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành, tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong toàn xã hội; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, góp phần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền được thông tin về pháp luật của công dân…
Luật sư Phạm Lan Thảo – PGĐ Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn
