Báo chí Việt Nam với sứ mệnh cách mạng được hun đúc từ thời đổi mới, bên cạnh việc đưa tin chắcchắn sẽ là người đồng hành tin cậy của doanh nghiệp trên hành trình kiến tạo kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Qua đó, mỗi bài viết phản ánh chính sách, mỗi bản tin tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, mỗi tuyến bài tôn vinh doanh nhân, doanh nghiệp chân chính… đều là nhịp cầu nối thể chế với thực tiễn sản xuất kinh doanh.
Vào ngày 4.5.2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, mở ra một hành trình mới nhằm khơi thông, nâng tầm và giải phóng sức mạnh nội lực trong nền kinh tế Việt Nam. Nghị quyết đã định vị lại vai trò kinh tế tư nhân như một trong những trụ cột quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay.
Trong đó, Nghị quyết khẳng định: “Đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức và hành động, khơi dậy tinh thần kinh doanh, khởi nghiệp, sự tự tin, tự cường, tự hào dân tộc của mọi người dân để thúc đẩy phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân. Các cơ quan truyền thông, báo chí cần nâng cao chất lượng, hiệu quả thông tin tuyên truyền, bảo đảm khách quan, trung thực, đầy đủ, cổ vũ, lan tỏa những mô hình tốt, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả, khích lệ tinh thần kinh doanh trong toàn xã hội. Nghiêm cấm các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, đưa thông tin sai lệch, không chính xác, ảnh hưởng đến doanh nghiệp, doanh nhân”.
Có thể thấy, trong tiến trình phát triển đất nước, báo chí không chỉ thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền mà còn trở thành cầu nối giữa Nhà nước và doanh nghiệp, giữa chính sách và thực tiễn. Đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, báo chí đang góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo và thúc đẩy khát vọng xây dựng những thương hiệu Việt có năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Ngoài việc là kênh truyền tải thông tin, có thể nhận định báo chí chính là cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước; giữa thực tiễn sản xuất, kinh doanh với quá trình xây dựng chính sách, hoàn thiện pháp luật.
Theo tìm hiểu của Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam (AVRCIPL); Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) cho thấy hiện có gần 1 triệu doanh nghiệp và khoảng 5 triệu hộ kinh doanh, đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho hơn 40 triệu lao động và sử dụng hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế. Những con số này không chỉ cho thấy sức đóng góp của doanh nghiệp đối với nền kinh tế mà còn phản ánh yêu cầu đặt ra về việc xây dựng môi trường phát triển minh bạch, thuận lợi và hiệu quả hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Trải qua nhiều năm, báo chí đã trở thành “nhịp cầu nối” để truyền tải, phản ánh quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nhất là những vấn đề về cải cách thủ tục hành chính, tiếp cận vốn, chính sách thuế, đất đai, logistics…những rào cản pháp lý trong hoạt động đầu tư, nhiều kiến nghị của doanh nghiệp đã được báo chí phản ánh liên tục và góp phần thúc đẩy quá trình hoàn thiện chính sách.
Đồng thời, báo chí đang đóng vai trò cầu nối giữa Nhà nước và doanh nghiệp, giữa chủ trương, chính sách với yêu cầu thực tiễn. Thông qua các hoạt động thông tin và phản ánh đa chiều, báo chí góp phần giúp cơ quan quản lý nhận diện các điểm nghẽn trong quá trình thực thi chính sách, từ đó có giải pháp điều chỉnh phù hợp hơn. Không chỉ phản ánh khó khăn, báo chí còn góp phần lan tỏa các mô hình kinh doanh hiệu quả, những sáng kiến đổi mới sáng tạo và những doanh nghiệp tiên phong trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh hay phát triển bền vững.
Ngoài ra, bên cạnh việc phản ánh thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh, báo chí còn góp phần tạo không gian đối thoại chính sách giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh sang đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, doanh nghiệp cần một môi trường thông tin minh bạch, chính xác và kịp thời để đưa ra quyết định đầu tư.
Mặt khác, theo định hướng phát triển kinh tế tư nhân đến năm 2030, khu vực này được kỳ vọng đóng góp khoảng 55–58% GDP của nền kinh tế. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh hoàn thiện thể chế và cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, vai trò đồng hành của báo chí ngày càng trở nên quan trọng hơn trong việc truyền tải chính sách, phản ánh những điểm nghẽn từ thực tiễn và lan tỏa các mô hình phát triển hiệu quả. Như vậy, báo chí không chỉ là kênh thông tin hay phản biện xã hội, mà còn là một trong những lực lượng quan trọng góp phần thúc đẩy cải cách thể chế và nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.
Cùng với đó, báo chí đã trở thành cầu nối hiệu quả giữa thực tiễn phát triển kinh tế với quá trình xây dựng chính sách và hoàn thiện pháp luật; phản ánh những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp, nhà đầu tư; tạo ra không gian đối thoại công khai giữa cơ quan quản lý nhà nước, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.
Vai trò báo chí đang ngày càng có ý nghĩa trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp muốn tìm hiểu, quantâm đến quản trị rủi ro, tuân thủ pháp luật và các phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại. Cụ thể, đối với hoạt động luật sư và các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế, đặc biệt là hòa giải thương mại và trọng tài thương mại, báo chí đã góp phần lan tỏa nhận thức pháp lý, thúc đẩy văn hóa thượng tôn pháp luật và nâng cao niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với các phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại.
Báo chí không những hỗ trợ doanh nghiệp trong truyền thông, báo chí còn là kênh để doanh nghiệp bày tỏ tiếng nói của mình trong quá trình hoàn thiện chính sách. Thông qua sự hỗ trợ của báo chí, tiếng nói của doanh nghiệp được chia sẻ rộng rãi hơn, góp phần để chính sách được nhìn nhận thuận lợi hơn, công bằng hơn đối với ngành, lĩnh vực mà doanh nghiệp đang hoạt động.
Báo chí còn hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ hơn định hướng chính sách, yêu cầu pháp luật và trách nhiệm tuân thủ trong quá trình hoạt động. Thông qua các bài viết phân tích, phỏng vấn chuyên gia, trao đổi với cơ quan quản lý, báo chí góp phần làm rõ tinh thần của chính sách, giảm khoảng cách giữa văn bản pháp luật và thực tiễn áp dụng.
Đặc biệt, với các vấn đề mới, phức tạp hoặc có tác động lớn đến cộng đồng doanh nghiệp, vai trò “nhịp cầu nối” của báo chí càng trở nên quan trọng. Có thể góp phần tạo lập diễn đàn để các bên cùng trao đổi trên tinh thần xây dựng, qua đó giúp chính sách khi ban hành có thêm sự đồng thuận, tính khả thi và sự phù hợp với nhu cầu phát triển.
Song song đó, báo chí đóng vai trò như một kênh phản biện và kết nối quan trọng. Với thông tin khách quan và kỳ vọng từ thị trường mà báo chí truyền tải, các doanh nghiệp sẽ nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình với khách hàng, xã hội và môi trường. Đây còn là đòn bẩy để doanh nghiệp không ngừng nâng cao năng lực quản trị, tăng cường tính minh bạch và theo đuổi những giá trị dài hạn.
Vì lẻ đó, báo chí không chỉ phản chiếu sự phát triển mà còn góp phần định hướng sự phát triển theo hướng bền vững và có trách nhiệm hơn. Khi có sự đồng hành cùng doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh hay các hoạt động vì cộng đồng, những tác động tích cực đó sẽ được nhân rộng và tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.
Có thể nhìn nhận, khi nền kinh tế bền vững cần được xây dựng trên nền tảng của những giá trị bền vững. Và trên hành trình đó, báo chí chính là người đồng hành, người kết nối và là người truyền cảm hứng lớn lao. Với hơn 70 triệu người dùng, mạng xã hội ở Việt Nam đã trở thành kênh thông tin chủ đạo trong đời sống xã hội và chính trị, tác động sâu sắc đến nhận thức và hành vi của đông đảo giới trẻ.
Cũng theo tìm hiểu của Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam (AVRCIPL); Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC), Việt Nam hiện có khoảng 76,2 triệu tài khoản mạng xã hội, tương đương hơn 75% dân số. Nhóm người trẻ từ 18-24 tuổi là những người sử dụng mạng xã hội tích cực nhất, với thời gian truy cập trung bình 3-7 giờ mỗi ngày. Trong khi đó, trên thế giới có 76% người trẻ từ 18-29 tuổi thường xuyên hoặc đôi khi tiếp cận tin tức thông qua mạng xã hội, trong đó TikTok đang nổi lên như một nguồn tin phổ biến.
Như Tổng Bí thư Tô Lâm đã từng nói: “Kỷ nguyên mới cũng đặt ra yêu cầu nhiệm vụ mới, cao hơn đối với báo chí cách mạng, đòi hỏi báo chí cũng phải phát triển tương xứng, vươn mình cùng dân tộc, xứng tầm với nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại”.
Báo chí nước nhà đã bước vảo kỷ niệm 101 năm – đây còn là dịp nhìn lại những đóng góp của báo chí đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Trong hành trình hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, báo chí tiếp tục được kỳ vọng là người bạn đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, củng cố niềm tin thị trường và chắp cánh cho khát vọng vươn lên của doanh nghiệp Việt Nam.
Thế nhưng, để phát huy nhiều hơn nữa của báo chí cách mạng Việt Nam trong giai đoạn hiện nay cầntham khảo 3 giá trị cốt lõi: trung thực với sự thật, trách nhiệm với xã hội và trung thành với lợi ích quốc gia – dân tộc. Khi thông tin được xây dựng trên nền tảng sự thật khách quan và được truyền tải bằng tinh thần trách nhiệm xã hội, thì định hướng dư luận và tự do báo chí không phải là mâu thuẫn, mà trở thành hai yếu tố cùng góp phần xây dựng một không gian truyền thông lành mạnh, dân chủ và phát triển.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng hàng đầu cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Từ đây, mở ra cho báo chí không chỉ cơ hội hiện đại hóa mà còn một không gian phát triển mới. Báo chí không chỉ phản ánh tiến trình đổi mới sáng tạo mà còn phải trở thành một phần của tiến trình ấy thông qua việc ứng dụng công nghệ mới, phát triển sản phẩm số và lan tỏa tinh thần đổi mới trong toàn xã hội.
Trong khoa học truyền thông hiện đại, khái niệm “định hướng dư luận xã hội” không nên được hiểu là áp đặt nhận thức hay thay thế quyền đánh giá của công chúng. Bản chất của định hướng là giúp công chúng tiếp cận thông tin đầy đủ hơn, chính xác hơn, có bối cảnh hơn và có cơ sở hơn để hình thành nhận thức đúng đắn về các vấn đề xã hội.
Ở bối cảnh công nghệ và AI đang tái định hình cách công chúng tiếp cận thông tin, thì giá trị cốt lõi của báo chí vẫn nằm ở năng lực kiểm chứng, phân tích và định hướng nhận thức, góp phần tạo sự đồng thuận và truyền cảm hứng cho những hành động có ý nghĩa đối với cộng đồng.
Hơn một thế kỷ đã đi qua, nhưng lời hứa từ ngày đầu thành lập vẫn còn nguyên giá trị: phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân và phụng sự sự thật. Đây là tiền lề, là di sản của 101 năm đã qua, vừa là điểm tựa cho cuộc dấn thân mới trong kỷ nguyên số của báo chí nước nhà…
TS. Hồ Minh Sơn – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam
Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế
