Sáng ngày 22/09/2026, Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) không cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn và kinh doanh hàng giả sẽ bị xử lý ra sao?
Liên quan đến vấn đề này, chúng tôi đã trao đổi với LG.TS. Hồ Minh Sơn – Viện trưởng Viện IMRIC; Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) một cách cụ thể như sau:
Tình huống thứ nhất: Ranh giới pháp lý liên quan việc không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn?
Thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE hỏi: Tôi và chồng đã ly hôn từ tháng 8/2023…Trong đó, theo thoả thuận, tôi nuôi hai con và hằng tháng chồng cũ chu cấp 12 triệu đồng. Thế nhưng, chỉ chu cấp 3 tháng đầu sau khi ly hôn, sau đó không chu cấp nữa dù thu nhập vẫn ổn định. Đề nghị cho biết, chồng cũ củatôi có bị xử phạt không?
Mặc dù qua thư trình bày, Luật gia Hồ Minh Sơn dẫn chứng luật: Tại Điều 107 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì việc cấp dưỡng là nghĩa vụ giữa cha mẹ và con. Nghĩa vụ cấp dưỡng không thể thay thế bằng nghĩa vụ khác và không thể chuyển giao cho người khác.
Tại Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định sau khi ly hôn, cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
Do đó, cha hoặc mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con kể cả trong trường hợp ly hôn. Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con, trừ trường hợp nếu xét thấy người trực tiếp nuôi con có khả năng, điều kiện nuôi dưỡng và việc họ không yêu cầu cấp dưỡng là tự nguyện thì Tòa án không buộc bên kia phải cấp dưỡng cho con (Được căn cứ vào khoản 1 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP).
Tại Điều 107, Điều 119 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 – người cha không cấp dưỡng nuôi con, quý vị có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc người cha thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
Xin khuyến nghị, hành vi vi phạm nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử phạt vi phạm hành chính: Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 43 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng cha, mẹ; nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc con sau khi ly hôn theo quy định của pháp luật. Vì vậy, người vi phạm có thể bị buộc thực hiện việc đóng góp, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.
Trách nhiệm hình sự: Người có hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng được căn cứ theo Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) như sau: Người nào có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện việc cấp dưỡng đối với người mà mình có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật mà từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, làm cho người được cấp dưỡng lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định mà còn vi phạm, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 380 của BLHS, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Theo đó, qua thư trình bày của quý doanh nhân – nếu người cha không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn, bạn có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc người cha thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Nếu người cha vẫn từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Tình huống thứ hai: Ranh giới pháp lý của người kinh doanh liên quan đến hàng giả?
Qua theo dõi các cơ quan truyền thông đưa tin, vào ngày 8/8 vừa qua, Công an TP. Đà Nẵng đã khởi tố vụ án “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” sau khi phát hiện 3.631 sản phẩm giả mạo nhiều nhãn hiệu nổi tiếng đang được bảo hộ tại Việt Nam. Trước đó, ngày 9/6, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” sau khi kiểm tra hộ kinh doanh GIOR và phát hiện 617 sản phẩm gồm quần áo, giày dép, túi xách, ví, kính mang dấu hiệu của nhiều nhãn hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton, Gucci, Dolce & Gabbana, Christian Dior, Burberry, Lacoste, Adidas, Hermès.
Tương tự, tại TP. Hồ Chí Minh, lực lượng Công an kiểm tra ba địa điểm kinh doanh của Hộ kinh doanh K.W Sneaker, thu giữ 1.412 đôi giày, dép giả mạo các nhãn hiệu Nike, Adidas, New Balance và Onitsuka Tiger. Theo thông tin của Bộ Công an, tổng trị giá hàng hóa vi phạm được xác định hơn 3,37 tỷ đồng. Vào tháng 7/2026, Công an tỉnh Vĩnh Long cũng khởi tố vụ án, khởi tố bị can liên quan hoạt động kinh doanh hơn 1.500 sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhiều nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.
Tại Điều 226 Bộ luật Hình sự: Người cố ý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Về cơ bản, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm.
Trong khi đó, nếu phạm tội có tổ chức, phạm tội từ hai lần trở lên, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên thì có thể phải chịu khung hình phạt cao hơn…
Đồng thời, người kinh doanh cần đặc biệt lưu ý là trách nhiệm hình sự về xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp không chỉ đặt ra đối với cá nhân. Bộ luật Hình sự còn quy định trách nhiệm đối với pháp nhân thương mại nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định.
Vì vậy, việc nhập hàng từ nguồn không rõ ràng rồi kinh doanh dưới danh nghĩa doanh nghiệp không thể được xem đơn thuần là rủi ro của cá nhân trực tiếp mua bán. Khi hành vi vi phạm được thực hiện nhân danh pháp nhân, vì lợi ích của pháp nhân, có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân và còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, chính pháp nhân thương mại cũng có thể bị xem xét trách nhiệm.
Qua theo dõi truyền thông đưa tin, các vụ án mà cơ quan chức năng khởi tố trong thời gian gần đây là lời cảnh báo đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong việc lựa chọn nguồn hàng, đặc biệt khi thương mại điện tử và mạng xã hội giúp việc nhập, quảng cáo và phân phối sản phẩm diễn ra ngày càng nhanh.
Điển hình, nếu doanh nghiệp, người dân chỉ kiểm tra hàng hóa khi có tranh chấp hoặc khi lực lượng chức năng kiểm tra, người kinh doanh cần chủ động xác minh nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ, quyền sử dụng nhãn hiệu và thông tin của nhà cung cấp trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Việc tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ vì thế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh nguy cơ bị xử phạt. Việc xây dựng quy trình kiểm soát nguồn hàng, lựa chọn nhà cung cấp minh bạch và tôn trọng tài sản trí tuệ còn là một phần của quản trị rủi ro, góp phần bảo vệ thương hiệu và tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh.
CTV TVPL Bùi Văn Hải – Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
