Tôi nhận cuốn sách “Mạch nguồn Kiến Giang” của tác giả Đỗ Đức Thuần tặng trong buổi tổng kết của Chi hội Văn học Nghệ thuật Lệ Thủy. Không rình rang lễ ra mắt, không phát biểu hay quảng bá gì nhiều. Chỉ là một món quà mộc mạc, nhưng khi về nhà, mở ra từng trang, tôi không thể rời mắt…
Là thầy giáo dạy Văn, hội viên Hội VHNT Quảng Bình, thạc sĩ Ngữ văn, anh Thuần đã dành trọn đời cho nghề dạy học. Bao năm bồi dưỡng học sinh giỏi, đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp huyện và cấp tỉnh, được tặng nhiều bằng khen, giấy khen… Nhưng ít ai biết, phía sau người thầy cần mẫn ấy là một tấm lòng thiện nguyện sâu sắc. Anh âm thầm kêu gọi, kết nối Facebook, lập đội thiện nguyện, mỗi năm quyên góp hàng trăm triệu đồng giúp đỡ những mảnh đời khó khăn. Anh từng được trao Giải thưởng Cống hiến vì cộng đồng các năm 2023, 2024, cùng giải báo chí toàn quốc viết về giáo dục.
Ấy vậy mà giữa bao bận rộn của nghề nghiệp và công việc thiện nguyện, anh vẫn viết nên cuốn sách gần 500 trang như một món quà dâng tặng quê hương.
“Mạch nguồn Kiến Giang” là tập bút ký – tản văn thấm đẫm ký ức và tình yêu quê hương. Những dòng văn đưa tôi trở về với tuổi thơ: trưa hè nhảy sông, vắt vẻo lưng trâu đọc sách, những mùa gặt mót lúa, lội đồng, chạy lụt… Những ký ức chân thật, mộc mạc ấy hiện lên sống động, như tôi đang sống lại những ngày thơ bé ở vùng quê Lệ Thủy.
Tập sách còn là lát cắt văn hóa: từ Hò khoan Lệ Thủy, Lễ hội bơi đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang, đến phong tục, tập quán, ngôn ngữ, cách sống của người miền cát gió. Một miền quê gạo trắng nước trong, người dân nghĩa tình, có sao nói vậy. Dòng Kiến Giang hiện lên như mạch nguồn sự sống – mềm mại, kiên cường, gắn bó với lịch sử và tâm hồn bao thế hệ. Nhiều bài trong sách tôi từng đọc lác đác trên Facebook tác giả, nay được gom lại đầy đặn, hài hòa như khu vườn đầy hương sắc. Có tản văn, có tùy bút, có khảo cứu, có chính luận, đan xen mà không rời rạc. Từng con chữ thấm đẫm yêu thương và khơi dậy lòng tự hào quê hương một cách tự nhiên, không gượng ép.
Giữa lúc quê tôi – Lệ Thủy – đứng trước những thay đổi lớn về hành chính, người dân lo lắng cái tên thân thương sẽ bị xóa nhòa. Thì “Mạch nguồn Kiến Giang” chính là một cách gìn giữ. Một tập sách không chỉ lưu giữ kỷ niệm mà còn neo giữ hồn quê cho thế hệ mai sau.
Khép lại sách, tôi thấy trong lòng dâng trào cảm xúc. Thầm cảm ơn người thầy – người viết – người làm thiện nguyện âm thầm mà lớn lao. Cảm ơn một cuốn sách viết bằng chữ, bằng tình, và bằng cả những nhịp đập thiết tha với quê hương.
Bình An/Tạp chí Doanh nghiệp và Trang trại Việt Nam
