Sáng ngày 12/09/2026, Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) đã nhận được thư của người dân liên quan đến việc làn sổ đỏ như thế nào khi hàng xóm vắng mặt và hạn mức đất ở có được tính riêng khi được ông bà chia đất bằng miệng cho con, xây nhà?.
Liên quan đến vấn đề này, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) và Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm(TTLCC) thường xuyên trả lời thư của quý doanh nghiệp, người dân và người yếu thế miễn phí… Theo đó, Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTTVPLMS) xin trả lời thư về hai trường hợp cụ thể như sau:
Thứ nhất: Khi hàng xóm vắng mặt không ký giáp ranh thửa đất, người dân làm sổ đỏ thế nào?
Người dân gửi thư băn khoăn: Nếu hộ giáp ranh vắng mặt, tôi phải làm gì để hoàn thiện hồ sơ? Cơ quan chức năng có thể xác định ranh giới dựa trên biên bản thực địa và các tài liệu liên quan thay cho chữ ký của hộ vắng mặt hay không?
Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm xin phúc đáp như sau: Với việc hộ liền kề vắng mặt khi đo đạc không đồng nghĩa người dân phải chờ đến khi hộ này trở về ký xác nhận mới có thể tiếp tục hoàn thiện hồ sơ.
Căn cứ theo điểm c khoản 3 Điều 13 Thông tư 26/2024/TT-BTNMT ngày 26/11/2024 về lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất. Quy định nêu rõ trường hợp người sử dụng đất hoặc người sử dụng đất liền kề vắng mặt trong suốt thời gian đo đạc, hoặc có mặt nhưng không tham gia xác định ranh giới, trong khi ranh giới thửa đất không có tranh chấp.
Ở trường hợp này, việc xác định ranh giới và lập bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất sẽ do đơn vị đo đạc, các bên liên quan còn lại và người dẫn đạc thực hiện và ký xác nhận.
Sau khi lập bản mô tả ranh giới, mốc giới, đơn vị đo đạc sẽ chuyển bản mô tả cho UBND cấp xã để thông báo, công khai tại trụ sở UBND cấp xã và nhà văn hóa thôn (làng, ấp, bản, bon, buôn, phum, sóc, tổ dân phố và điểm dân cư tương tự) nơi có đất.
Trong đó, quy định trên còn nêu rõ thời hạn xử lý trong trường hợp này.
Sau 15 ngày kể từ ngày thông báo, niêm yết, nếu người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề không có mặt để ký xác nhận, hoặc sau 10 ngày kể từ ngày nhận được bản mô tả ranh giới, mốc giới mà không ký xác nhận, cạnh đó không có văn bản thể hiện việc tranh chấp ranh giới thửa đất, thì cơ quan chức năng có thể tiếp tục xử lý theo quy định.
Điển hình, đơn vị đo đạc phối hợp với UBND cấp xã lập biên bản về trường hợp người sử dụng đất vắng mặt hoặc không ký xác nhận.
Theo đó, bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất cần ghi rõ “vắng mặt” hoặc nêu cụ thể lý do người sử dụng đất, người sử dụng đất liền kề không ký xác nhận. Sau đó, ranh giới thửa đất được xác định theo bản mô tả ranh giới, mốc giới đã lập để thực hiện đo đạc chi tiết.
Trong trường hợp được phản ánh, xin khuyến nghị người dân nên liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn và giải quyết theo quy định.
Thứ hai: Hạn mức đất ở có được tính riêng – Khi được ông bà chia đất bằng miệng cho con, xây nhà?
Trong thư người dân tại Hà Nội nêu câu hỏi: Khi làm sổ đỏ lần đầu thì hạn mức đất ở có được tính riêng cho từng hộ không?
Có thể hiểu, việc xác định diện tích đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất được quy định tại Điều 141 Luật Đất đai năm 2024. Bởi, tại khoản 1 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024. Trong đó, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) được cấp theo từng thửa đất cho người có quyền sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất có nhu cầu và đủ điều kiện theo quy định của Luật Đất đai.
Cùng với đó, việc xác định diện tích đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất được quy định tại Điều 141 Luật Đất đai năm 2024.
Căn cứ vào khoản 5 Điều 141 quy định UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện, tập quán tại địa phương để quy định cụ thể hạn mức công nhận đất ở quy định tại khoản 1 và khoản 2 – đối với trường hợp sử dụng đất trước ngày 18/12/1980 và từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993.
Tại Hà Nội, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 61/2024 (ngày 27/9/2024) về một số nội dung thuộc lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố.
Tại Điều 11 của Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 61/2024 đã quy định cụ thể việc xác định diện tích đất ở khi công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất.
Xin khuyến nghị, người dân cần liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được thực hiện theo quy định.
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn …Đặc biệt, www.vietbao.vn.
Qua đó, các hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trongsuốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Trên đây là hai trường hợp điển hình, xin trích dẫn để quý doanh nhân tham khảo lan toả trong cộng đồng về công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm để quý doanh nghiệp hoạt động kinh doanh hiệu quả, luôn luôn thượng tôn pháp luật…
Viện trưởng Viện IMRIC, Hồ Minh Sơn – Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
