Sáng ngày 20/03/2026, tại Bt01 – Galaxy 4 – KĐT Galaxy – phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội và đầu cầu phía Nam tại số 414, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh. Tại Đồng Nai (Tổ 1, Khu Văn Hải, Thị trấn Long Thành (cũ); tại Phú Quốc số 1, đường Đoàn Thị Điểm, phường Dương Đông, TP. Phú Quốc, An Giang; Phòng giao dịch số 65, đường Nguyễn Thị Thập, phường Tân Hưng, TP.HCM – Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) đã tổ chức buổi tham vấn pháp luật miễn phí dành cho các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) và Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE…
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí lần này, các luật gia, luật sư và tư vấn viên pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm trực tiếp tuyên truyền về 03tình huống pháp lý cụ thể như sau:
Tình huống 1: Chuyển đất nông nghiệp trong khu dân cư sang đất ở được không?
Thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Nguồn gốc đất đã được cấp Giấy chứng nhận trước ngày 15/10/1993, thửa đất này thuộc đối tượng nào theo quy định của Luật Đất đai 2024 khi thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất? Cạnh đó, khi chuyển sang đất ở, việc tính tiền sử dụng đất sẽ được áp dụng theo đối tượng nào trong Nghị định số 103/2024/NĐ-CP?
Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 9 Luật Đất đai 2024 thì đất trồng cây lâu năm thuộc nhóm đất nông nghiệp. Đồng thời, căn cứ vào khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai thì căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân là một trong các quy hoạch: Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Theo đó, quý doanh nhân nên liên hệ với cơ quan có chức năng tại địa phương để được giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Qua tham chiếu Nghị định số 103/2024/NĐ-CP do Bộ Tài chính là cơ quan chủ trì tham mưu Chính phủ; để bảo đảm thống nhất trong việc áp dụng chính sách, pháp luật tại địa phương, đề nghị bà nghiên cứu các quy định pháp luật liên quan và liên hệ với cơ quan tài chính tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.
Tình huống 2: Chồng có bất động sản trước hôn nhân, em trai có được hưởng không?
Thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Chồng tôi sở hữu một bất động sản từ trước khi kết hôn những còn có một người em trai. Vậy người em đó có được hưởng phần nào trong bất động sản này không?
Tại Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 được xác định là tài sản riêng của chồng. Cụ thể, tài sản riêng của vợ, chồng gồm: tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.
Cùng với đó, căn cứ vào khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 thì Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện.
Vì lẻ đó, để xác định em trai của chồng có được hưởng phần nào trong bất động sản này hay không, cần phân biệt theo từng tình huống thừa kế. Nếu người chồng vẫn còn sống và là chủ sở hữu hợp pháp, em trai của chồng không có bất kỳ quyền lợi nào đối với tài sản riêng này.
Đồng thời, qua tham chiếu Bộ luật Dân sự năm 2015 – trường hợp người chồng qua đời, việc em trai có được hưởng phần nào hay không sẽ được xem xét theo quy định về thừa kế… Nếu có di chúc hợp pháp, di sản được chia theo theo quy định tại Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Ngoài ra, trong trường hợp chồng chị có để lại di chúc hợp pháp, trong đó có định đoạt đối với bất động sản nêu trên, thì bất động sản này sẽ được chia theo di chúc. Khi đó, người em trai chỉ được hưởng phần bất động sản nếu được chồng chị chỉ định trong di chúc.
Nếu không có di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật. Thứ tự hàng thừa kế được quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015. Do vậy, hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.
Qua đó, các người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Các người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Từ các quy định trên cho thấy, em trai của chồng quý doanh nhân thuộc hàng thừa kế thứ hai, chỉ được hưởng di sản nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất (vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết); hoặc tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất từ chối nhận di sản hoặc không có quyền hưởng di sản.
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn; www.vanhoacongdong.vn (Hiệp hội Phát triển Văn hoá cộng đồng Việt Nam)…Đặc biệt, www.vietbao.vn.
Qua đó, các hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trongsuốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Trên đây là hai trường hợp điển hình, xin trích dẫn để quý doanh nhân tham khảo lan toả trong cộng đồng về công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm để quý doanh nghiệp hoạt động kinh doanh hiệu quả, luôn luôn thượng tôn pháp luật…
Giám đốc Chi nhánh số 1 (Đồng Nai), ThS.LS. Nguyễn Thành Hưng – PGĐ Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
