Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) phối hợp với Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) giao Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tổ chức buổi tham vấn pháp luật miễn phí dành cho các doanh nghiệp thành viên Câu lạc bộ Doanh nhân IMRIC – IRLIE (Viện IMRIC) và Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông&Chính sách pháp luật (Viện IRLIE) vào sáng ngày 24/01/2026, tại số 44/67, phố Cảm Hội, phường Dống Mác, quận Hai Bà Trưng (cũ), TP. Hà Nội và đầu cầu phía Nam tại số 412, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh.
Có thể thấy, trong quá trình hoạt động của Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) thường xuyên phối hợp Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập (IRLIE) luôn xem công tác trợ giúp pháp lý góp phần giúp người dân giảm nghèo về pháp luật, do đó, Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2006 và Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2017 đều xác định người nghèo là nhóm đối tượng ưu tiên đầu tiên trong các nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý…
Đồng thời, truyền tải nội dung trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, tạp chí in như: www.huongnghiepthitruong.vn (Viện IMRIC); www.chinhsachphapluat.vn (Viện IRLIE); www.tuvanphapluatvietnam.vn (Trung tâm TVPLMS); www.thamvanphapluat.vn (Trung tâm TTLCC); www.nghiencuupldautu.vn (Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách, pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam “AVRCIPL”); www.bestlife.net.vn; www.vanhoacongdong.vn (Hiệp hội Phát triển Văn hoá cộng đồng Việt Nam)…
Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TVTVPLMS) sẵn sàng hỗ trợ về công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc và được thực hiện thường xuyên, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý…
Cùng với đó, các hoạt động trợ giúp pháp lý được Viện IMRIC; Viện IRLIE; Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) tuyên truyền về các vụ việc trợ giúp pháp lý, với mong muốn ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân…Đặc biệt, trongsuốt thời gian qua trợ giúp pháp lý đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân cũng như đã thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý đã giúp người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc, giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, người dân yên tâm lao động để giảm nghèo về kinh tế…
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí lần này, các luật gia, luật sư, tư vấn viên, cộng tác viên tư vấn pháp luật của Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TTTVPLMS) đã tham vấn về hai trường hợp cụ thể như sau:
Tình huống 1: Phải làm gì khi camera an ninh phía hàng xóm chĩa thẳng vào nhà?
Thành viên CLB DN IMRIC – IRLIE nêu câu hỏi: Hàng xóm lắp camera an ninh chĩa qua nhà tôi. Làm gì để yêu cầu họ không còn chĩa vào nhà tôi nữa?
Có thể hiểu, việc lắp đặt camera an ninh tại cổng nhà nhằm mục đích bảo vệ tài sản, bảo đảm an toàn và an ninh trật tự là quyền chính đáng và không bị pháp luật cấm. Trên nguyên tắc, camera an ninh chỉ được đặt trong phạm vi ghi nhận hình ảnh trong không gian của chủ sở hữu camera, không gian công cộng như cổng nhà, lối đi chung hoặc đường công cộng.
Qua tham chiếu Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Dân sự năm 2015 về quyền bất khả xâm phạm đối với đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình – thì việc lắp camera an ninh mà chĩa thẳng qua nhà hàng xóm (sân nhà, cửa ra vào, ban công hay bên trong nhà ở), ghi nhận hoặc có khả năng theo dõi sinh hoạt hằng ngày của nhà hàng xóm, thì hành vi này đã vượt qua ngoài “mục đích, chức năng của camera an ninh” và có dấu hiệu của hành vi xâm phạm quyền về đời sống riêng tư được ghi nhận…
Có thể thấy, trong trường hợp bị hàng xóm lắp đặt camera an ninh chĩa sang nhà, làm phát sinh nguy cơ xâm phạm quyền về đời sống riêng tư, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và gây cảm giác bất an, khó chịu, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu họ điều chỉnh lại hướng camera an ninh.
Việc điều chỉnh cần bảo đảm camera chỉ ghi hình trong phạm vi nhà họ hoặc không gian công cộng, không tiếp tục hướng vào khu vực riêng tư của gia đình bạn. Quá trình trao đổi nên được thực hiện trên tinh thần thiện chí, tôn trọng và giữ gìn tình làng nghĩa xóm, cùng với đó cần làm rõ ranh giới hợp lý giữa không gian công cộng và không gian riêng tư để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Xin khuyến nghị, nếu quyền và lợi ích hợp pháp của bạn vẫn bị xâm phạm, bạn có thể gửi yêu cầu phản ánh đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Công an xã/phường, UBND) hoặc khởi kiện ra Tòa án để buộc chấm dứt hành vi xâm phạm và bồi thường thiệt hại (nếu có)…
Tình huống 2: ‘Bắt quả tang ngoại tình’ khi Livestream, liệu có vi phạm pháp luật không
Người dân phường Tân Thuận (TP.HCM) nêu câu hỏi: Trên không gian mạng xã hội Facebook gần đây xuất hiện tình trạng nhiều người livestream “bắt quả tang ngoại tình”, công khai hình ảnh, lời nói của người bị cho là có quan hệ bất chính. Hành vi này có vi phạm pháp luật hay không?
Dưới góc độ pháp lý, hành vi livestream ”bắt quả tang ngoại tình” trên Facebook có thể vi phạm pháp luật và kéo theo trách nhiệm dân sự, hành chính, thậm chí là hình sự, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Theo đó, việc xử lý hành vi ngoại tình phải được thực hiện theo trình tự, thủ tục pháp luật, không cho phép tự ý xâm phạm quyền của cá nhân đối với hình ảnh, quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín và quyền về đời sống riêng tư.
Phân tích thêm, đối với hành vi livestream thường đồng nghĩa với việc ghi hình, sử dụng và phát tán hình ảnh đời sống riêng tư của cá nhân trên không gian mạng với phạm vi lan truyền rất rộng. Căn cứ vào khoản 1, Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp đặc biệt do luật quy định.
Như vậy, việc quay và phát trực tiếp hình ảnh của người khác trong tình huống nhạy cảm như bắt quả tang ngoại tình, khi không có sự đồng ý của người bị quay, là hành vi xâm phạm trực tiếp quyền của cá nhân đối với hình ảnh, dù người đó có hành vi sai trái trong quan hệ hôn nhân.
Đối với trách nhiệm dân sự, người bị quay, phát tán hình ảnh, clip livestream trái phép có quyền yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi xâm phạm. Cạnh đó, người bị xâm phạm cũng có thể khởi kiện ra tòa án để buộc người vi phạm xin lỗi, cải chính công khai; buộc chấm dứt hành vi vi phạm và yêu cầu bồi thường thiệt hại về vật chất và tinh thần (nếu có).
Căn cứ vào khoản 1, Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định, người nào có hành vi thu thập, sử dụng thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin về phạm vi và mục đích thu thập và sử dụng thông tin đó thì bị phạt tiền từ 10-20 triệu đồng.
Đối với trách nhiệm hình sự, Tại Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) – trong trường hợp người thực hiện hành vi đăng tải, phát tán hình ảnh của người khác khi chưa được sự đồng ý, nếu hành vi đó xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm và gây hậu quả nghiêm trọng cho người bị hại, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội ”Làm nhục người khác”.
Do đó, việc livestream bắt quả tang ngoại tình trên Facebook không phải là cách thức giải quyết phù hợp với quy định của pháp luật. Người thực hiện hành vi có thể phải đối mặt với trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy thuộc vào từng tình huống cụ thể. Trong trường hợp này, hành vi của người ngoại tình (nếu có) được xem là tình tiết giảm nhẹ cho người livestream…
Trên đây là hai trường hợp được các luật gia, luật sư, các tư vấn viên pháp luật đã tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, rất mong quý doanh nghiệp và người dân tham khảo…Chúng tôi sẵn sàng tham vấn pháp lý miễn phí nhằm lan toả, nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật trong doanh nghiệp và người dân ngày càng được nhân rộng. Đồng thời, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành, tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong toàn xã hội; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, góp phần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền được thông tin về pháp luật của công dân…
Tư vấn viên pháp luật Đặng Ngọc Thạnh – Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn
