Ngày 01/03/2025, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật & Kinh tế hội nhập (IRLIE) và Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế (IMRIC) đã nhận được thư của độc giả và các doanh nghiệp thuộc Câu lạc bộ Doanh nghiệp IMRIC – IRLIE. Theo đó, các độc giả và doanh nghiệp đã quan tâm đến hai việc như: Quy định việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất – Tranh chấp đất đai, hòa giải kéo dài, giải quyết thế nào?
Quy định việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất
Độc giả yêu cầu tham vấn pháp lý, việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như thế nào?
Căn cứ theo khoản 3, Điều 27 Luật Đất đai năm 2024, việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau: Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản này; Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên; Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự; Việc công chứng, chứng thực thực hiện theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực.
Độc giả hỏi, hành vi vi phạm quy định về giấy chứng nhận, xác nhận, giấy phép, văn bản cho phép, chứng chỉ được cấp và vi phạm khác trong lĩnh vực thủy sản bị xử phạt như thế nào?
Căn cứ quy định tại Điều 44 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi cố ý tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung các loại giấy chứng nhận, xác nhận, giấy phép, văn bản cho phép, chứng chỉ được cấp trong lĩnh vực thủy sản.
Đồng thời, phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm như sau: Lợi dụng việc điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác; Cung cấp, khai thác thông tin, sử dụng thông tin, dữ liệu về nguồn lợi thủy sản trái quy định của pháp luật.
Cạnh đó, biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại giấy chứng nhận, xác nhận, giấy phép, văn bản chấp thuận, chứng chỉ bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này.
Tranh chấp đất đai, hòa giải kéo dài, giải quyết thế nào?
Doanh nghiệp hỏi: Tranh chấp đất đai, hòa giải kéo dài, giải quyết thế nào?. Qua đó, gia đình tôi và hàng xóm có tranh chấp về ranh giới giữa hai nhà. Gia đình tôi đã nộp đơn lên xã để yêu cầu hòa giải. Giờ gia đình tôi phải làm gì nếu nộp đơn tranh chấp đất ra xã mấy năm rồi mà không tổ chức hòa giải xong?
Căn cứ tại khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 và khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, khi xảy ra tranh chấp đất đai (tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất) mà các bên không hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất để hòa giải. Nếu không gửi đơn đến UBND cấp xã mà khởi kiện luôn tại Tòa án hoặc đề nghị UBND cấp huyện, cấp tỉnh giải quyết có thể sẽ bị trả lại đơn.
Khi tiếp nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai, Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất phải tổ chức hòa giải trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn. Hết thời hạn tổ chức hòa giải mà Chủ tịch UBND cấp xã không tổ chức hòa giải thì các bên tranh chấp có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính.
Căn cứ theo quy định tại Điều 17, Điều 18 Luật Khiếu nại 2011, bạn có thể khiếu nại 2 lần về hành vi không tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất. Nếu không khiếu nại hoặc khiếu nại nhưng Chủ tịch UBND cấp xã không giải quyết hoặc giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại thì có quyền khởi kiện hành chính căn cứ khoản 1 Điều 30 Luật Tố tụng hành chính 2015.
Bên cạnh đó, tình trạng “om” hồ sơ, chậm trễ, không giải quyết của UBND xã/phường khi công dân có đơn đề nghị hòa giải không phải là hiếm. Lý giải điều này có thể do tính chất phức tạp của tranh chấp, hoặc có căn cứ để hòa giải được nên UBND muốn tiến hành hòa giải nhiều lần. Nhưng cũng không thiếu trường hợp do sự tắc trách, nhũng nhiễu, cố tình kéo dài và không giải quyết của cán bộ UBND xã/phường. Tùy từng trường hợp mà có cách xử lý khác nhau phù hợp thực tế tranh chấp.
Như vậy, nếu như quy doanh nghiệp mong muốn tiếp tục hòa giải ở UBND xã/phường thì việc kéo dài là cần thiết để các bên có thời gian hơn nữa tìm cách giải quyết tranh chấp. Các bên phối hợp với UBND xã/phường để tìm ra phương án hòa giải hữu hiệu, sự công nhận hòa giải tại UBND xã/phường cũng được pháp luật công nhận.
Phạm Trắc Long – Phó viện trưởng Viện IRLIE, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn
